Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme

Bu çalışmada, Muğla’da faaliyet gösteren bir perakende işletmesinin mevcut dağıtım sistemi araç rotalama problemi kapsamında incelenmiş ve daha verimli rota planlarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Dağıtım süreci, tek depolu ve kapasite kısıtlı Araç Rotalama Problemi (ARP) olarak ele alınmış; problemin çözümü için Clarke Wright tasarruf ile en yakın komşuluk arama algoritmaları kullanılmıştır. İşletmeden elde edilen gerçek veriler doğrultusunda Ekim 2025 dönemine ait on günlük dağıtım faaliyetleri MATLAB 2015a ortamında analiz edilmiş; oluşturulan rotalar toplam mesafe, toplam dağıtım maliyeti ve CO₂ emisyonu bakımından mevcut uygulama ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, Clarke Wright tasarruf algoritmasının ortalama değerler esas alındığında mevcut duruma kıyasla toplam mesafeyi yaklaşık %22,24, toplam maliyeti %8,65 ve CO₂ emisyonunu %22,24 azalttığını göstermektedir. Çalışma, klasik sezgisel yöntemlerin gerçek işletme verileri üzerinde karar destek amacıyla etkili biçimde kullanılabileceğini ve çevresel göstergelerin rota değerlendirmesine dâhil edilmesinin uygulamaya anlamlı katkı sağladığını göstermektedir.