FİLM ENDÜSTRİSİNDE ETKİYİ AZALTMAK, BAĞLILIĞI GÜÇLENDİRMEK: CANNES, BERLİNALE, VENEDİK FİLM FESTİVALLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKALARI

Bu çalışma, Berlin Uluslararası Film Festivali (Berlinale), Cannes Film Festivali ve Venedik Film Festivali’nin sürdürülebilirlik politikalarını karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Uluslararası film festivalleri son yıllarda sürdürülebilirlik politikalarını kurumsal yönetim süreçlerine dâhil etmeye başlamış olsa da bu politikaların kapsamını, önceliklerini ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ilişkisini karşılaştırmalı olarak ele alan çalışmalar sınırlıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; festival yönetimlerinin kamuoyuyla paylaştıkları sürdürülebilirlik raporları, çevre politikaları, kurumsal açıklamaları ve resmî internet siteleri karşılaştırmalı içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Festivallerin sürdürülebilirlik uygulamaları; temel mekanizma, ölçüm sistemi, belirlenen hedefler, telafi (offset) yaklaşımı, yönetişim yapısı, ulaşım ve mobiliteye yönelik önlemler, şeffaflık ve raporlama süreçleri ile zayıf ya da eleştiriye açık uygulamalar olmak üzere sekiz analiz başlığı altında incelenmiştir. Birleşmiş Milletlerin önerdiği sürdürülebilirlik modeli evrensel bir rehberlik, el kitabı niteliğinde olduğu için, elde edilen tüm bulgular, Birleşmiş Milletler’in 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (SKA) çerçevesinde değerlendirilmiştir. Festivallerin hangi amaçlara yönelik somut katkılar sundukları, hangi amaçları ihmal ettikleri bu karşılaştırmalar üzerinden tespit edilebilir hale gelmiştir. Bulgular, üç festivalin sürdürülebilirlik politikalarının özellikle SKA 7 Erişilebilir ve Temiz Enerji, SKA 12 Sorumlu Üretim ve Tüketim, SKA 13 İklim Eylemi ve SKA 17 Amaçlar için Ortaklıklar etrafında yoğunlaştığını; buna karşılık sosyal sürdürülebilirlik ve yönetişim boyutlarında daha sınırlı uygulamalar bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca festivaller arasında raporlama, sertifikasyon ve doğrulama mekanizmaları bakımından önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Çalışma, uluslararası film festivallerinin sürdürülebilirlik politikalarını kurumsal söylem, uygulama ve raporlama süreçleri üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirerek sürdürülebilirlik yönetişimine ilişkin eleştirel bir bakış açısı sunmaktadır. Festivallerin “sürdürülebilirlik anlatıları” ile “sürdürülebilirlik uygulama pratikleri” arasındaki mesafeyi somutlaştırmaktadır.