Emisyon Ticaret Sistemi

İklim değişikliği, insanlık karşısındaki en önemli sorunlardan biridir ve çözümü kollektif bir çalışmayı gerektirmektedir. Bu amaçla uygulanan çözüm yollarından biri de emisyon ticaret sistemidir. Uluslararası platformda muhtelif uygulamaları bulunan emisyon ticaret sisteminin İklim Kanunu çerçevesinde Türkiye’de de kurulması planlanmaktadır.Emisyon ticareti, kirletme hakkının kabulünü temel almaktadır. Ana hatlarıyla ifade etmek gerekirse; emisyon ticaret sistemi çerçevesinde, öncelikle devlet tarafından bir kirlilik düzeyi belirlenmekte, sonrasında bu kirlilik düzeyi belirli parçalara ayrılmak suretiyle piyasada dağıtılmaktadır. Dağıtımı takiben, devlet artık piyasa hakemi konumuna yerleşmekte ve kirlilik düzeyini kendisine tanınan sınırın altına çekebilenler ve çekemeyenler arasındaki alışverişi denetlemektedir. Bu durumda emisyon ticaret sistemine dahil olanların önündeki mali yaptırımlardan korunmak için iki yol bulunmaktadır: Gerekli yatırımları yaparak kirlilik düzeyini mümkün oldukça azaltmak ve elinde bulunan kirletme hakkını ekonomik olarak değerlendirmek veya söz konusu yatırımları yapmak yerine piyasadan alım gerçekleştirmek.Emisyon ticaret sisteminin Türkiye’deki uygulaması yeni olup öncelikle pilot alanlarda ve mevzuatta belirlenenin üzerindeki hacme sahip olan ticari işletmelerde gerçekleştirilecektir. Emisyon ticaret sisteminin temel kavramlarından biri olan, kaydi şekilde ihracı mümkün ve belirli bir süre boyunca bir ton karbondioksit eş değerinde sera gazı emisyon hakkı tanıyan tahsisatların, emisyon ticaret sistemi piyasasında alım satımının gerçekleştirilmesi mümkün olacaktır. Bu bağlamda Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin piyasa işletmecisi olacağı sistem dahilinde birincil ve ikincil piyasalarda işlem gerçekleştirilecektir.Bu çalışma kapsamında; Türkiye’nin net sıfır emisyon hedefine ulaşması için kullanılacak araçlardan biri olan emisyon ticaret sistemi, Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenleme mekanizmasıyla ilişkisi de göz önünde bulundurularak ticaret hukuku bakış açısıyla açıklanmaktadır.