Toplumsal Cinsiyetin Ana Akımlaştırılmasında Sendikaların Rolü: İşçi Sendikalarında Kadın Temsili Bağlamında Değerlendirmeler

Toplumsal cinsiyetin sendikalar düzeyinde ana akımlaştırılması, sendika üyesi kadın işçi sayısının ve dolayısıyla yönetim kademesinde görev alan kadın liderlerin sayısının artırılması, karar alma süreçlerinde kadınların etkin kılınması ve toplu pazarlık aşamasında kadınların hak ve menfaatlerini temsil edecek mekanizmaların oluşturulması ile mümkün olacaktır. Karar alma süreçlerinde kadınların temsil düzeyi artırılmadıkça sendikal düzeyde toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılmasından söz etme imkânı yoktur. Toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılması, tüm sendikal karar mekanizmalarında dengeli temsilin hedeflenmesi ve cinsiyet eşitliği meselesinin sendikal politikayı belirleyen kararların, bütçenin ve kurumsal süreçlerin merkezine yerleştirilmesiyle gerçekleşecektir. Cinsiyet körü olarak nitelendirilebilecek sendikaların ilke, plan, program, bütçeleme ve değerlendirme dahil tüm mekanizmalarına toplumsal cinsiyet bakış açısının yerleştirilmesi, gerek kadın istihdamının artırılması gerekse işyerleri düzeyinde toplumsal cinsiyete duyarlı politikaların geliştirilmesinde önemli bir işlev görecektir. Çalışmamızda öncelikle sendikaların toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetme yükümlülüğüne ilişkin olarak “6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (STİSK)” ve “6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Kanunu” ile çizilen genel çerçeve ve normatif temel ortaya konacaktır. İkinci bölümde, tüm karar alıcı sendikal düzeylerde kadın temsili ve kadın liderliğine ilişkin açıklamaları sayısal verilerle ortaya koyarak tespitlerde bulunmaya çalışacağız.