Tercümanlık Mesleğinde Yapay Zekâ: Mesleki Bir Dönüşüm mü, Varoluşsal Bir Tehdit mi?

Yapay zekâ (YZ) teknolojileri, özellikle dil işleme alanında son yıllarda büyük ilerlemeler kaydederek çeviri dünyasında köklü değişimlere yol açmıştır. YZ’nin dil işleme kapasitesi artık yalnızca yazılı çeviri süreçlerini hızlandırmakla kalmamakta, aynı zamanda sözlü çeviri alanında da dikkate değer katkılar sunmaktadır. Özellikle duygusal zekâ ile bütünleşmiş biçimde çalışan sistemler aracılığıyla anlık sözlü çeviri yapabilme yetisi, tercümanların mesleki rollerini yeniden tanımlamaktadır. Bu bağlamda, yazılı çeviri sistemlerinin ötesine geçerek sözlü çeviri alanında da kayda değer ilerlemeler kaydeden YZ teknolojilerinden hareketle hazırlanan bu çalışma, söz konusu gelişmelerin tercümanlık mesleği üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, yapay zekânın mesleki dönüşümdeki rolünü irdelemek ve tercümanların bu dönüşüm karşısındaki konumlanışlarını değerlendirmektir. Bu doğrultuda, Türkiye’de faaliyet gösteren profesyonel tercümanlara yönelik bir anket gerçekleştirilmiş ve bu anketin sonuçları analiz edilmiştir. Anket kapsamında YZ’nin tercümanlık mesleği üzerindeki etkileri çeşitli yönlerden ele alınarak mesleki standartlar, iş gücü, yaratıcı düşünme becerileri ve teknolojiye uyum gibi temel konular irdelenmiştir. Sonuçlar, YZ araçlarının kullanımının arttığını ancak tercümanların bu dönüşüme farklı tepkiler verdiğini göstermektedir. Mesleki dönüşüm kabul görse de etkilerine dair belirsizlik sürmektedir.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Published
2026-09-14
DOI
https://doi.org/10.18069/firatsbed.1724142
Primary Topic
Translation Studies and Practices
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
article

Tercümanlık Mesleğinde Yapay Zekâ: Mesleki Bir Dönüşüm mü, Varoluşsal Bir Tehdit mi?

Derya Koray DÜŞÜNCELİ, Ömer Mert Kılıç
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Translation Studies and Practices
article

Tercümanlık Mesleğinde Yapay Zekâ: Mesleki Bir Dönüşüm mü, Varoluşsal Bir Tehdit mi?

Derya Koray DÜŞÜNCELİ, Ömer Mert Kılıç
article en

Abstract

Yapay zekâ (YZ) teknolojileri, özellikle dil işleme alanında son yıllarda büyük ilerlemeler kaydederek çeviri dünyasında köklü değişimlere yol açmıştır. YZ’nin dil işleme kapasitesi artık yalnızca yazılı çeviri süreçlerini hızlandırmakla kalmamakta, aynı zamanda sözlü çeviri alanında da dikkate değer katkılar sunmaktadır. Özellikle duygusal zekâ ile bütünleşmiş biçimde çalışan sistemler aracılığıyla anlık sözlü çeviri yapabilme yetisi, tercümanların mesleki rollerini yeniden tanımlamaktadır. Bu bağlamda, yazılı çeviri sistemlerinin ötesine geçerek sözlü çeviri alanında da kayda değer ilerlemeler kaydeden YZ teknolojilerinden hareketle hazırlanan bu çalışma, söz konusu gelişmelerin tercümanlık mesleği üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, yapay zekânın mesleki dönüşümdeki rolünü irdelemek ve tercümanların bu dönüşüm karşısındaki konumlanışlarını değerlendirmektir. Bu doğrultuda, Türkiye’de faaliyet gösteren profesyonel tercümanlara yönelik bir anket gerçekleştirilmiş ve bu anketin sonuçları analiz edilmiştir. Anket kapsamında YZ’nin tercümanlık mesleği üzerindeki etkileri çeşitli yönlerden ele alınarak mesleki standartlar, iş gücü, yaratıcı düşünme becerileri ve teknolojiye uyum gibi temel konular irdelenmiştir. Sonuçlar, YZ araçlarının kullanımının arttığını ancak tercümanların bu dönüşüme farklı tepkiler verdiğini göstermektedir. Mesleki dönüşüm kabul görse de etkilerine dair belirsizlik sürmektedir.

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler DergisiVol. 36(3)
Gazi Hastanesi (TR), Yaşar University (TR)
Openalex Percentile: Top 2%
Translation Studies and Practices
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.