Tokat Ovası ve Yakın Çevresinde İklim Değişikliği Bağlamında Kuraklık Analizi

Tokat Ovası’nda sulama imkânı sınırlı olan tarım alanlarında, özellikle son yıllarda meydana gelen kuraklık olayları tarımsal üretim ve verim üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu çalışma, Tokat Ovası’nda 1985–2025 yılları arasında meydana gelen kurak dönemler ile yüzyılın sonuna kadar (2026–2098) ortaya çıkabilecek kuraklık şartlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma alanının iklim özelliklerinin açıklanmasında Turhal Meteoroloji İstasyonu’na ait (1985–2025) gözlem verilerinden yararlanılmıştır. Yöredeki kurak dönemler ve rölatif kuraklıklar ise, tarımsal kuraklığı daha yüksek hassasiyetle yakalayan Standartlaştırılmış Yağış ve Evapotranspirasyon İndisi (SPEI) ile belirlenmiştir. Gelecekteki kuraklık koşullarının tahmin edilmesinde ise HadGEM2-ES Küresel İklim Modeli veri setlerinden türetilen, RegCM4.3 Bölgesel İklim Modeline ait projeksiyon çıktıları kullanılmıştır. Üç aylık SPEI değerlerine göre araştırma sahasında 2014 yılından itibaren tarımsal ürünlerin vejetasyon dönemlerinde mevsimsel kuraklık koşullarının etkili olduğu anlaşılmaktadır. 2024 ve 2025 yıllarında ise kuraklığın yılın büyük bölümüne yayıldığı görülmüştür. 12 aylık SPEI değerleri, 2014–2025 döneminde araştırma alanında kuraklık eğiliminin arttığını göstermektedir. İklim projeksiyonları, kısa vadede daha nemli koşullara yönelik bir eğilim olduğunu ortaya koyarken, yüzyılın sonuna doğru kuraklık olaylarının daha uzun süreli ve daha şiddetli şekilde meydana gelebileceğini göstermektedir.