Âşık Şevki Halıcı’nın Emrah İle Selvi Hikâyesi’nin Arketipsel Tahlili

Bir milletin sahip olduğu düşünce yapısı ve geleceğine yön veren ata kültüne bağlı geçmiş eylemleri, kültürel bellekte yaşatılan halk anlatılarıyla ölümsüzleştirilir. Toplumların bilinçaltını estetik bir şekilde açığa çıkaran en güzel örneklerden birisi halk hikâyeleridir. Kültür birliğini oluşturan anlatılardan olan halk hikâyeleri, her ulusun yaşatmaya çalıştığı bir değer ve toplumu birleştirerek bizi bize anlatan bir bağ olarak kabul edilir. Halk hikâyeleri, milletlerin kültürel geçmişini, o andaki zaman ve mekân şartları çerçevesinde aktaran rehber niteliğindeki anlatı türleridir. Hikâyelerin bünyesinde ait olduğu toplumun halk inanışları, değer yargıları, iyiye, güzele ve doğruya ait tutum ve davranışları, aktarılarak mesajlar verilmiştir. Bilinci uyanışa geçiren mesajlarıyla toplumda ideal insan örneklerini tanımlayan hikâyeler, kahramanın şahsında bütün insanlığın yola çıkış, erginlenme ve dönüş mücadelesini örneklendirir. Halk hikâyelerindeki şahıs kadrosunun ruhsal yapısının gelişim ve değişimi ile maceranın şekillenmesi ve hikâyeyi dinleyenlerin müşterek düşünce ve tepkilere sahip olması, çağ değişimi olsa da insanların var oluştan bugüne değin sahip oldukları arketiple ilişkilendirilmektedir. Gelişimimizi etkileyen, yineleyen ve güçlendiren bir olgu olan arketipin edebiyat ve sanata yansıması, ruhsal durum ile eser arasındaki ilişkinin açıklanması yönüyle ele alınmaktadır. Bu çalışmada, Âşık Şevki Halıcı’nın Emrah ile Selvi Hikâyesi’nde yer alan kahramanın, J. Campbell’in “Yola Çıkış, Erginlenme ve Dönüş” arketiplerine göre mücadelesi değerlendirilecektir.