ERKEK ÜREME SİSTEMİ TOKSİSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE DENEY HAYVANLARINA ALTERNATİF YÖNTEMLER

Amaç: Bu derleme kapsamında erkek üreme sistemi toksisitesi çalışmalarında kullanılan geleneksel in vitro yöntemler, yenilikçi in vitro modeller ile değerlendirme süreçlerine entegre edilen in silico yaklaşımlardan bahsedilmiştir.Sonuç ve Tartışma: Erkek üreme sistemi toksisitesi, spermatogenezis süreci ve spermatozoon fonksiyonları üzerinde olumsuz etkilere neden olan ekzojen ve endojen faktörleri kapsar. Seminifer epitel, Leydig ve Sertoli hücreleri, epididimal spermatozoa olgunlaşması ve endokrin sistem bu süreçte temel hedeflerdir. Günümüzde üreme toksisitesinin değerlendirilmesi genellikle in vivo yöntemlerle gerçekleştirilmektedir; ancak bu yöntemler yüksek maliyetli, zaman alıcı ve etik açıdan tartışmalıdır. Alternatif yaklaşımlara duyulan ihtiyaç, özellikle Avrupa’daki düzenlemeler kapsamında vurgulanmış, deney hayvanı kullanımını azaltmaya yönelik çalışmaların önemini artırmıştır. Üreme sürecinin çok aşamalı ve hassas bir yapıya sahip olması, toksisite değerlendirmesini karmaşık hale getirmektedir. Kullanılan in vivo ve in vitro yöntemler toksik etkileri öngörme konusunda sınırlı bir kapasiteye sahiptir. Daha iyi tasarlanmış, güvenilir modellere ihtiyaç duyulmaktadır.