SAĞLIK FAYDALARI İLE UMUT VAAT EDEN BİLEŞİKLER: FİTOMELATONİN VE MELATONİN

Amaç: Melatonin canlılarda doğal olarak bulunan, antioksidan, antikanser ve antienflamatuvar gibi çeşitli aktivitelere sahip olan bir moleküldür. Melatonin hormonunun bitkisel türevi olan fitomelatoninin de bitkilerde doğal olarak bulunan ve bitkilerde büyüme, stres toleransı ve çevresel adaptasyonda rol oynayan bir bileşiktir. Melatonin ve fitomelatonin canlılarda doğal olarak bulunduğu gibi esansiyel bir aminoasit olan triptofan aminoasidinden de sentezlenebilmektedir. Çalışma kapsamında, melatonin ve fitomelatoninin biyosentez yolları, bitkisel kaynakları ve kimyasal yapısı detaylandırılmış ve genel etkileri incelenerek güncel literatüre dayalı bilgiler sunulmuştur.Sonuç ve Tartışma: Melatonin, epifiz bezinden salgılanan, sirkadiyen ritmin düzenlenmesi, biyolojik saat uyumu, antikanser ve antienflamatuvar etkilerle homeostazın korunması gibi işlevlerde rol oynayan önemli bir hormondur. Fitomelatonin, fotosentez, hücresel redoks dengesi ve sekonder metabolitlerin düzenlenmesinde görev almakta ve insan sağlığı üzerinde sirkadiyen ritmin düzenlenmesi, oksidatif stresin azaltılması, immün sistemi destekleme ve kanser hücrelerinde apoptozu indükleme gibi çok yönlü etkiler göstermektedir. Bu moleküllerin yapısal ve fonksiyonel benzerlikleri ve etkileri her geçen gün daha fazla ilgi odağı haline gelmelerini sağlamakla beraber yapılacak in vitro ve in vivo çalışmalarla sağlık üzerinde umut vaat eden potansiyellerini ortaya çıkaracaktır.