FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR

Bu çalışma, 2002:M4-2025:M12 dönemi için ABD Merkez Bankası (FED) efektif faiz oranı ile Kırılgan Beşli ülkelerin (Brezilya, Endonezya, Hindistan, Türkiye ve Güney Afrika) dolar karşısındaki döviz kurları arasındaki nedensel ilişkiyi zamana göre değişen bir çerçevede incelemektedir. FED efektif faiz oranı ve döviz kurları arasındaki dinamik nedensel ilişkinin tespit edilmesi için Shi vd. (2020) tarafından geliştirilen zamana göre değişen Granger nedensellik yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, FED faiz oranından döviz kurlarına doğru istatistiksel olarak anlamlı bir nedenselliğin varlığını işaret etmektedir. Ayrıca, nedenselliklerin farklı zaman dilimlerinde değişkenlik gösterdiği ve özellikle küresel finansal belirsizliklerin ve FED’in para politikasını sıkılaştırdığı dönemlerde nedenselliklerin oluştuğu belirlenmiştir. Ek olarak, nedenselliklerin 2008 Küresel Finansal Krizi (KFK) ve COVID-19 sonrası toparlanma döneminde daha belirgin olduğu, FED’in gevşek para politikası uyguladığı daha düşük faiz dönemlerinde ise zayıfladığı gözlemlenmiştir. Bulgularımız, büyük açık ekonomilerin uyguladıkları para politikasına göre gelişmekte olan ülke para birimlerinin farklı etkilendiklerini işaret etmektedir. Bu çerçevede çalışmamız, politika yapıcılar için ihtiyatlı makroekonomik politikaların önemine dikkat çekmektedir.