Türkiye’de Ağıt Geleneği: Bölgesel Farklılıklar ve Kültürel Bellek Üzerine Bir Araştırma

{"Bu":[0],"araştırma,":[1],"Türk":[2,50],"halk":[3],"kültürünün":[4],"en":[5,40,57,154,198],"köklü":[6],"ve":[7,18,37,63,148,164,188],"duygusal":[8],"derinliğe":[9],"sahip":[10],"unsurlarından":[11],"biri":[12,43],"olan":[13,61],"ağıt":[14,72],"geleneğini":[15],"tarihsel,":[16],"toplumsal":[17,35,168,186],"bölgesel":[19],"boyutlarıyla":[20],"kapsamlı":[21],"bir":[22,29,93,139,184],"şekilde":[23],"ele":[24],"almaktadır.":[25],"Ağıtlar,":[26],"yalnızca":[27],"bireysel":[28],"yas":[30],"ifadesi":[31],"değil,":[32],"aynı":[33],"zamanda":[34],"hafızanın":[36],"kültürel":[38],"kimliğin":[39],"canlı":[41],"yansımalarından":[42],"olarak":[44,175],"tanımlanmaktadır.":[45],"Geleneğin":[46],"kökenleri,":[47],"İslamiyet":[48],"öncesi":[49],"devletlerindeki":[51],"(Hun,":[52],"Göktürk,":[53],"Uygur)":[54],"\\"yuğ\\"":[55],"törenlerine,":[56],"eski":[58],"edebiyat":[59],"örnekleri":[60],"\\"sagu\\"lara":[62],"\\"sıgıtçı\\"":[64],"adı":[65],"verilen":[66],"profesyonel":[67,92],"ağlayıcılara":[68],"kadar":[69,182],"uzanmaktadır.":[70],"Çalışma,":[71],"yakma":[73],"eyleminde":[74],"kadınların":[75],"üstlendiği":[76],"merkezi":[77],"rolü":[78],"vurgulayarak,":[79],"bu":[80],"geleneğin":[81],"pek":[82],"çok":[83,151],"yörede":[84],"\\"yasçı":[85],"kadın\\"":[86],"veya":[87],"\\"ağıtçı":[88],"bacı\\"":[89],"gibi":[90,150],"adlarla":[91],"meslek":[94],"grubuna":[95],"dönüştüğünü":[96],"belirtmektedir.":[97],"Türkiye'nin":[98],"yedi":[99],"coğrafi":[100],"bölgesindeki":[101],"çeşitlilik,":[102],"araştırmanın":[103],"ana":[104,171],"eksenini":[105],"oluşturur.":[106,173],"Karadeniz'de":[107],"ölümün":[108],"yanı":[109],"sıra":[110],"kına":[111],"gecelerindeki":[112],"ayrılığı":[113],"konu":[114],"alan":[115],"\\"kına":[116],"ağıtları\\"":[117,137],"öne":[118],"çıkarken;":[119],"Ege'de":[120],"efe":[121],"kültürüyle":[122],"bütünleşen":[123],"\\"yas":[124],"zeybekleri\\"":[125],"dikkat":[126],"çeker.":[127],"İç":[128],"Anadolu'da":[129],"özellikle":[130],"1960'lardan":[131],"sonra":[132],"Avrupa'ya":[133],"göçle":[134],"şekillenen":[135],"\\"Almanya":[136],"yeni":[138],"sosyo-kültürel":[140],"tema":[141],"oluşturmuştur.":[142],"Güneydoğu":[143],"Anadolu,":[144],"Türkçe,":[145],"Kürtçe,":[146],"Arapça":[147],"Süryanice":[149],"dilli":[152],"yapısıyla":[153],"zengin":[155],"repertuvarlardan":[156],"birine":[157],"sahiptir.":[158],"Marmara":[159],"Bölgesi'nde":[160],"ise":[161],"Balkan":[162],"savaşları":[163],"zorunlu":[165],"göçlerin":[166],"yarattığı":[167],"travmalar":[169],"ağıtların":[170],"temasını":[172],"Sonuç":[174],"ağıtlar;":[176],"doğal":[177],"afetlerden":[178],"gurbete,":[179],"savaştan":[180],"ölüme":[181],"geniş":[183],"yelpazede":[185],"değerleri":[187],"acıları":[189],"kuşaktan":[190],"kuşağa":[191],"aktaran,":[192],"geçmişle":[193],"gelecek":[194],"arasında":[195],"köprü":[196],"kuran":[197],"önemli":[199],"sözlü":[200],"kültür":[201],"belgeleridir.":[202]}

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Ayalgu Disiplinlerarası Türk Mûsikîsi Araştırmaları Dergisi
Published
2026-09-10
DOI
https://doi.org/10.62425/ayalgu.1989996
Primary Topic
Cultural and Sociopolitical Studies
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
article

Türkiye’de Ağıt Geleneği: Bölgesel Farklılıklar ve Kültürel Bellek Üzerine Bir Araştırma

Derya Can KARABULUT, Beril Yıldız
Ayalgu Disiplinlerarası Türk Mûsikîsi Araştırmaları Dergisi
Cultural and Sociopolitical Studies
article

Türkiye’de Ağıt Geleneği: Bölgesel Farklılıklar ve Kültürel Bellek Üzerine Bir Araştırma

Derya Can KARABULUT, Beril Yıldız
article en

Abstract

Bu araştırma, Türk halk kültürünün en köklü ve duygusal derinliğe sahip unsurlarından biri olan ağıt geleneğini tarihsel, toplumsal ve bölgesel boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Ağıtlar, yalnızca bireysel bir yas ifadesi değil, aynı zamanda toplumsal hafızanın ve kültürel kimliğin en canlı yansımalarından biri olarak tanımlanmaktadır. Geleneğin kökenleri, İslamiyet öncesi Türk devletlerindeki (Hun, Göktürk, Uygur) "yuğ" törenlerine, en eski edebiyat örnekleri olan "sagu"lara ve "sıgıtçı" adı verilen profesyonel ağlayıcılara kadar uzanmaktadır. Çalışma, ağıt yakma eyleminde kadınların üstlendiği merkezi rolü vurgulayarak, bu geleneğin pek çok yörede "yasçı kadın" veya "ağıtçı bacı" gibi adlarla profesyonel bir meslek grubuna dönüştüğünü belirtmektedir. Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesindeki çeşitlilik, araştırmanın ana eksenini oluşturur. Karadeniz'de ölümün yanı sıra kına gecelerindeki ayrılığı konu alan "kına ağıtları" öne çıkarken; Ege'de efe kültürüyle bütünleşen "yas zeybekleri" dikkat çeker. İç Anadolu'da özellikle 1960'lardan sonra Avrupa'ya göçle şekillenen "Almanya ağıtları" yeni bir sosyo-kültürel tema oluşturmuştur. Güneydoğu Anadolu, Türkçe, Kürtçe, Arapça ve Süryanice gibi çok dilli yapısıyla en zengin repertuvarlardan birine sahiptir. Marmara Bölgesi'nde ise Balkan savaşları ve zorunlu göçlerin yarattığı toplumsal travmalar ağıtların ana temasını oluşturur. Sonuç olarak ağıtlar; doğal afetlerden gurbete, savaştan ölüme kadar geniş bir yelpazede toplumsal değerleri ve acıları kuşaktan kuşağa aktaran, geçmişle gelecek arasında köprü kuran en önemli sözlü kültür belgeleridir.

Ayalgu Disiplinlerarası Türk Mûsikîsi Araştırmaları Dergisi(Advanced Online Publication)
Batman University (TR)
Gender equality
Openalex Percentile: Top 1%
Cultural and Sociopolitical Studies
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.