Pazarlama Alanında Yapay Zekâ ve Ekonometrik Yöntemlerle Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Teknolojik gelişmelerle birlikte pazarlama anlayışı, işletmeler açısından yalnızca bir tanıtım faaliyeti olmaktan çıkarak veri odaklı ve stratejik bir karar alanına dönüşmüştür. Ürün ve hizmet çeşitliliğinin hızla artması, tüketicilerin karar verme süreçlerini karmaşıklaştırırken; işletmelerin rekabet avantajı elde etme ve müşteri sadakati oluşturma gerekliliğini de artırmıştır. Bu dönüşüm sürecinde, pazarlama faaliyetlerinin etkinliğinin artırılmasında nicel analiz yöntemleri ve ileri veri işleme yaklaşımları giderek daha önemli hale gelmiştir. Bu çalışma, pazarlama alanında ekonometrik analizler ve yapay zekâ temelli yöntemler kullanılarak gerçekleştirilen akademik araştırmaları, bibliyometrik analiz yöntemi çerçevesinde sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Web of Science veri tabanından elde edilen yayınlar analiz edilerek, literatürdeki yayın eğilimleri, ülkeler, yazarlar, anahtar kelime kümelenmeleri ve iş birliği ağları ortaya konulmuştur. Ekonometrik analizlerin pazarlama araştırmalarında değişkenler arasındaki ilişkileri açıklama ve nedensel çıkarımlar üretme kapasitesi; yapay zekâ yöntemlerinin ise büyük ölçekli verilerden örüntüleri belirleme, tahminler geliştirme ve karar destek süreçlerine katkı sağlama potansiyeli birlikte değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, pazarlama literatüründe özellikle son yıllarda yapay zekâ temelli yaklaşımların belirgin biçimde ön plana çıktığını, buna karşın ekonometrik yöntemlerle bütünleşik kullanımın sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, pazarlama alanında veri merkezli yaklaşımların metodolojik evrimini ortaya koymakta ve ekonometrik ve yapay zekâ temelli yöntemlerin birlikte ele alınmasına yönelik araştırma boşluklarını görünür kılmaktadır. Çalışmanın bulguları, gelecekte yapılacak disiplinler arası pazarlama araştırmaları için yöntemsel bir çerçeve sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.