TDK Türkçe Sözlük’ün Sıfat Betimlemeleri Üzerine

Bu çalışmada, Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlük’ünde −2023- sıfat -sf.- olarak işaretlenen kelimelerin doğruluğu eleştirel bir yaklaşımla incelenmektedir. Çalışmanın temel tezi, sözcük türü bağlamıyla sıfatların varlığından söz edebilmek için mutlaka bir isme bağlanarak sözdizimi açısından sıfat tamlaması oluşturması gerektiği kuralına dayanmaktadır. Bu kurala göre, bir isimden önce kullanılmayan -sıfat tamlaması içinde tamamlayıcı olarak yer almayan- veya isim işletme ekleri almış kelimelerin sıfat olarak nitelenmesinin doğru olmadığı yönündedir. Sözlükte doğru tespit edilen pek çok sıfatın yanı sıra, örneksiz verilen birçok kelimenin sıfat olup olmadığının kanıtlanamayacağı açıktır. Bunun yanında, yine sözlükte sıfat diye gösterilen pek çok kelimenin aslında sözdizimi bağlamı içinde isim -ek-fiil almış yüklemler, durum eki alanlar vb.-, zamir -sıfatın bağlandığı ismin eksiltilmiş olduğu kelimeler-, zarf -fiil, zarf, sıfat veya nadiren isimleri sınırlandıran kelimeler-ve ünlem görevi ile betimlenmesi yönündedir. Çalışma, Türkçenin eklemlenme ve sözdizimsel kullanım esnekliğine dikkat çekerek kelimelerin ait olduğu kategorinin işlevlerine göre belirlenmesi gerektiği esasına dayanır. Bu tespitlerle Türkçe Sözlük’ün düzeltilmesine katkı sağlamak ve başvuru kaynağı olarak sözlüğün doğruluk derecesini artırmak hedeflenmiştir.