Abdülhak Şinasi Hisar’ın “Ali Nizamî Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği” Romanında Narsisistik Görünümler

Abdülhak Şinasi Hisar’ın Ali Nizamî Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği romanını narsisizm kavramı etrafında inceleyen bu çalışma, metin merkezli bir psikanalitik okuma temelinde şekillenmektedir. Çalışmada narsisizm, başkarakterin görünürlük arzusu, takdir ihtiyacı, kırılgan özdeğeri ve benlik sürekliliğini dışsal destekler aracılığıyla kurma biçimini açıklayan işlevsel bir araç olarak ele alınmaktadır. Bu doğrultuda analiz, Heinz Kohut’un kendilik psikolojisine dayandırılmış; aynalanma, idealleştirme ve benlik desteği gibi kavramlar metinde kurulan anlatı düzenini ve ilişkisel örüntüleri görünür kılmak amacıyla kullanılmıştır. Bu çalışma, Ali Nizamî Bey’in alafrangalık ve şeyhlik yaşantısını, narsisistik bir benlik örgütlenmesinin farklı temsil biçimleri olarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda karakterin insanlarla ve nesnelerle kurduğu ilişkiler, benlik bütünlüğünü sürdüren dışsal düzenekler olarak çözümlenmiştir. Anlatıcı ise yalnızca bir hikâye aktarıcısı olarak değil, anlatıyı kuran ve yönlendiren bir eksen olarak ele alınmış, karakterin söylemsel açıdan nasıl inşa edildiği ve bu inşanın nasıl çözüldüğü bu düzlemde tartışılmıştır. Bu çerçevede anlatıcı, başlangıçta karakterin benlik imgesini besleyen, ardından bu imgenin çözülmesiyle birlikte kendi algısını yeniden düzenleyen narsisistik bir özne olarak belirginleşmektedir. Bu yönüyle çalışma, Hisar’ın anlatı üslubunda benliğin anlatıcı söylemi ve temsil düzeni içinde kurulan ve çözülmeye açık bir yapı olarak işlendiğini ortaya koymaktadır.