Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde intihar olasılığının yordayıcıları

İntihar, bilinen risk gruplarının yanı sıra farklı topluluklar için de değerlendirilmesi gereken önemli bir olgudur. Bu araştırma, intihar olasılığı açısından risk taşıyabileceği düşünülen, tek çocuğu olan ve bu çocuğu da özel gereksinimli olan annelerle yürütülmüştür (N = 238). Annelerin yaşı 21-70 arasında değişmektedir. Araştırmanın amacı özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek algısının ve ebeveyn öz yeterliğinin intihar olasılığını yordama gücünü saptamaktır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aşamasında Sosyodemografik Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Ebeveyn Öz Yeterliği Ölçeği ve İntihar Olasılığı Ölçeği kullanılmıştır. Analizlerde ikili grup karşılaştırmaları için bağımsız gruplar t testi ve Mann-Whitney U testi; üç ve üzeri grubun yer aldığı durumlar için tek yönlü varyans analizi ile Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Bulgular, evli annelerin bekâr annelere kıyasla özel bir insandan algıladıkları desteğin daha yüksek olduğunu; bununla birlikte intihar olasılığı, düşmanlık ve intihar düşüncesi puanlarının da daha yüksek olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde daha genç annelerin, daha ileri yaşlardaki annelere kıyasla intihar olasılığı, umutsuzluk ve intihar düşüncesi puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Spearman korelasyon analizi, annelerin algıladıkları sosyal destek ile ebeveyn öz yeterliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (rs = .31, p < .01). Ebeveyn öz yeterliği ile intihar olasılığı arasında ise anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (rs = -.42, p < .01). Ebeveyn öz yeterliği ve sosyal destek alt boyutlarının intihar olasılığını yordama gücünü belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Aile desteği (β = −.29, p < .001) en güçlü yordayıcı olarak bulunurken, bunu arkadaş desteği (β = −.27, p < .001) ve ebeveyn öz yeterliği (β = −.27, p < .001) izlemiştir. Bu araştırma özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek ve ebeveyn öz yeterliğinin intihar olasılığını yordamadaki önemini ortaya koymaktadır.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Klinik Psikoloji Dergisi
Published
2026-08-25
DOI
https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1850935
Primary Topic
Infant Health and Development
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde intihar olasılığının yordayıcıları

Nesteren Gazioğlu, Aslı Eyi
Klinik Psikoloji Dergisi
Infant Health and Development
article

Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde intihar olasılığının yordayıcıları

Nesteren Gazioğlu, Aslı Eyi
article en

Abstract

İntihar, bilinen risk gruplarının yanı sıra farklı topluluklar için de değerlendirilmesi gereken önemli bir olgudur. Bu araştırma, intihar olasılığı açısından risk taşıyabileceği düşünülen, tek çocuğu olan ve bu çocuğu da özel gereksinimli olan annelerle yürütülmüştür (N = 238). Annelerin yaşı 21-70 arasında değişmektedir. Araştırmanın amacı özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek algısının ve ebeveyn öz yeterliğinin intihar olasılığını yordama gücünü saptamaktır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aşamasında Sosyodemografik Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Ebeveyn Öz Yeterliği Ölçeği ve İntihar Olasılığı Ölçeği kullanılmıştır. Analizlerde ikili grup karşılaştırmaları için bağımsız gruplar t testi ve Mann-Whitney U testi; üç ve üzeri grubun yer aldığı durumlar için tek yönlü varyans analizi ile Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Bulgular, evli annelerin bekâr annelere kıyasla özel bir insandan algıladıkları desteğin daha yüksek olduğunu; bununla birlikte intihar olasılığı, düşmanlık ve intihar düşüncesi puanlarının da daha yüksek olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde daha genç annelerin, daha ileri yaşlardaki annelere kıyasla intihar olasılığı, umutsuzluk ve intihar düşüncesi puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Spearman korelasyon analizi, annelerin algıladıkları sosyal destek ile ebeveyn öz yeterliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (rs = .31, p < .01). Ebeveyn öz yeterliği ile intihar olasılığı arasında ise anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (rs = -.42, p < .01). Ebeveyn öz yeterliği ve sosyal destek alt boyutlarının intihar olasılığını yordama gücünü belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Aile desteği (β = −.29, p < .001) en güçlü yordayıcı olarak bulunurken, bunu arkadaş desteği (β = −.27, p < .001) ve ebeveyn öz yeterliği (β = −.27, p < .001) izlemiştir. Bu araştırma özel gereksinimli çocuğu olan annelerde sosyal destek ve ebeveyn öz yeterliğinin intihar olasılığını yordamadaki önemini ortaya koymaktadır.

Klinik Psikoloji Dergisi(Advanced Online Publication)
Turkish Society of Hematology (TR), İstanbul Gelişim Üniversitesi (TR), Maltepe University (TR)
Openalex Percentile: Top 5%
Infant Health and Development
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.