YENİYETMƏLƏRİN TƏNƏFFÜS VƏ ÜRƏK-DAMAR SİSTEMLƏRİNİN SAĞLAMLAŞDIRICI FİZİKİ YÜKLƏRƏ ADAPTASİYASININ XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ÖYRƏNİLMƏSİ.

Məqalədə idman-sağlamlıq fəaliyyəti prosesində istifadə olunan fiziki yüklərə qarşı tənəffüs və ürək-damar sistemində yaranan adaptasiya dəyişikliklərin xüsusiyyətləri əksini tapmışdır. Tədqiqatın nəticələri göstərmişdir ki, nisbi fizioloji sakitlik vaxtı tənəffüs və ürək-damar sisteminin fəaliyyətinin əsas parametrləri fizioloji normalar çərçivəsində olmuşdur. Nəzarət qrupu ilə müqayisədə eksperimental qrupda ÜVS, AQTsis, AQTdis nəzərəçarpan dərəcədə azalmış, AHT-nin göstəricisi isə artmışdır. Bu da oksigen nəqledici sistemində qənaətliliyin getdiyini göstərmişdir. Bununla belə tənəffüsün həcmində (TH), nəfəsalmada və nəfəsvermədə ehtiyat havanın göstəricilərində və tənəffüsün dəqiqlik həcmində (TDH) qrupların heç birində etibarlı fərqlər olmamışdır. İntensiv əzələ fəaliyyəti tənəffüs və ürək-damar sisteminin əsas funksional göstəricilərindən olan ÜVS, AQTsis, nəbz təzyiqi (NT), qanın sistolik həcmi (QSH) və tənəffüsün sayında (TS) hər iki qrupda etibarlı dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Bundan başqa, eksperimental qrupun yeniyetmələrində AQTdiast göstəricilərində nəzərəçarpan dəyişikliklər olsa da, nəzarət qrupunun nümayəndələrində bu göstəricinin dəyişilməsi fizioloji normalar daxilində olmuşdur. Alınmış nəticələr tətbiq olunan yüklərə orqanizmin verdiyi reaksiyanın hər iki qrupdan normal ölçülər çərçivəsində olduğunu göstərir.

Authors

Institutions

Publication Details

Published
2026-07-30
DOI
https://doi.org/10.28942/snsa.v3i8y2026.820
Primary Topic
Thermoregulation and physiological responses
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

YENİYETMƏLƏRİN TƏNƏFFÜS VƏ ÜRƏK-DAMAR SİSTEMLƏRİNİN SAĞLAMLAŞDIRICI FİZİKİ YÜKLƏRƏ ADAPTASİYASININ XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ÖYRƏNİLMƏSİ.

F. N. Nəbiyeva
Thermoregulation and physiological responses
article

YENİYETMƏLƏRİN TƏNƏFFÜS VƏ ÜRƏK-DAMAR SİSTEMLƏRİNİN SAĞLAMLAŞDIRICI FİZİKİ YÜKLƏRƏ ADAPTASİYASININ XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ÖYRƏNİLMƏSİ.

F. N. Nəbiyeva
article en

Abstract

Məqalədə idman-sağlamlıq fəaliyyəti prosesində istifadə olunan fiziki yüklərə qarşı tənəffüs və ürək-damar sistemində yaranan adaptasiya dəyişikliklərin xüsusiyyətləri əksini tapmışdır. Tədqiqatın nəticələri göstərmişdir ki, nisbi fizioloji sakitlik vaxtı tənəffüs və ürək-damar sisteminin fəaliyyətinin əsas parametrləri fizioloji normalar çərçivəsində olmuşdur. Nəzarət qrupu ilə müqayisədə eksperimental qrupda ÜVS, AQTsis, AQTdis nəzərəçarpan dərəcədə azalmış, AHT-nin göstəricisi isə artmışdır. Bu da oksigen nəqledici sistemində qənaətliliyin getdiyini göstərmişdir. Bununla belə tənəffüsün həcmində (TH), nəfəsalmada və nəfəsvermədə ehtiyat havanın göstəricilərində və tənəffüsün dəqiqlik həcmində (TDH) qrupların heç birində etibarlı fərqlər olmamışdır. İntensiv əzələ fəaliyyəti tənəffüs və ürək-damar sisteminin əsas funksional göstəricilərindən olan ÜVS, AQTsis, nəbz təzyiqi (NT), qanın sistolik həcmi (QSH) və tənəffüsün sayında (TS) hər iki qrupda etibarlı dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Bundan başqa, eksperimental qrupun yeniyetmələrində AQTdiast göstəricilərində nəzərəçarpan dəyişikliklər olsa da, nəzarət qrupunun nümayəndələrində bu göstəricinin dəyişilməsi fizioloji normalar daxilində olmuşdur. Alınmış nəticələr tətbiq olunan yüklərə orqanizmin verdiyi reaksiyanın hər iki qrupdan normal ölçülər çərçivəsində olduğunu göstərir.

Vol. 3(8)
Azerbaijan State Marine Academy (AZ)
Openalex Percentile: Top 10%
Thermoregulation and physiological responses
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

YENİYETMƏLƏRİN TƏNƏFFÜS VƏ ÜRƏK-DAMAR SİSTEMLƏRİNİN SAĞLAMLAŞDIRICI FİZİKİ YÜKLƏRƏ ADAPTASİYASININ XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ÖYRƏNİLMƏSİ. — F. N. Nəbiyeva · (2026) | TGRS Research Map | TGRS