YENİYETMƏLƏRİN TƏNƏFFÜS VƏ ÜRƏK-DAMAR SİSTEMLƏRİNİN SAĞLAMLAŞDIRICI FİZİKİ YÜKLƏRƏ ADAPTASİYASININ XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ÖYRƏNİLMƏSİ.
Məqalədə idman-sağlamlıq fəaliyyəti prosesində istifadə olunan fiziki yüklərə qarşı tənəffüs və ürək-damar sistemində yaranan adaptasiya dəyişikliklərin xüsusiyyətləri əksini tapmışdır. Tədqiqatın nəticələri göstərmişdir ki, nisbi fizioloji sakitlik vaxtı tənəffüs və ürək-damar sisteminin fəaliyyətinin əsas parametrləri fizioloji normalar çərçivəsində olmuşdur. Nəzarət qrupu ilə müqayisədə eksperimental qrupda ÜVS, AQTsis, AQTdis nəzərəçarpan dərəcədə azalmış, AHT-nin göstəricisi isə artmışdır. Bu da oksigen nəqledici sistemində qənaətliliyin getdiyini göstərmişdir. Bununla belə tənəffüsün həcmində (TH), nəfəsalmada və nəfəsvermədə ehtiyat havanın göstəricilərində və tənəffüsün dəqiqlik həcmində (TDH) qrupların heç birində etibarlı fərqlər olmamışdır. İntensiv əzələ fəaliyyəti tənəffüs və ürək-damar sisteminin əsas funksional göstəricilərindən olan ÜVS, AQTsis, nəbz təzyiqi (NT), qanın sistolik həcmi (QSH) və tənəffüsün sayında (TS) hər iki qrupda etibarlı dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Bundan başqa, eksperimental qrupun yeniyetmələrində AQTdiast göstəricilərində nəzərəçarpan dəyişikliklər olsa da, nəzarət qrupunun nümayəndələrində bu göstəricinin dəyişilməsi fizioloji normalar daxilində olmuşdur. Alınmış nəticələr tətbiq olunan yüklərə orqanizmin verdiyi reaksiyanın hər iki qrupdan normal ölçülər çərçivəsində olduğunu göstərir.
Authors
- F. N. Nəbiyeva
Institutions
- Azerbaijan State Marine Academy (AZ)
Publication Details
- Published
- 2026-07-30
- DOI
- https://doi.org/10.28942/snsa.v3i8y2026.820
- Primary Topic
- Thermoregulation and physiological responses
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00