GÜC STRUKTURLARINDA TƏYİNATLI XÜSUSİ HAZIRLIĞIN SİSTEMLİ YANAŞMA ƏSASINDA MODELLƏŞDİRİLMƏSİ

Məqalədə güc strukturlarında təyinatlı xüsusi hazırlığın sistemli yanaşma əsasında modelləşdirilməsinin nəzəri və metodoloji əsasları elmi-pedaqoji baxımdan təhlil olunur. Müasir təhlükəsizlik mühitində geosiyasi proseslərin mürəkkəbləşməsi, hibrid və asimmetrik təhdidlərin genişlənməsi, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı və rəqəmsallaşma prosesinin dərinləşməsi xüsusi təyinatlı bölmələrin hazırlıq sisteminə yeni tələblər formalaşdırır. Bu şəraitdə xüsusi hazırlıq yalnız praktiki bacarıqların formalaşdırılması prosesi kimi deyil, kompleks, çoxkomponentli və məqsədyönlü pedaqoji sistem kimi nəzərdən keçirilməlidir. Tədqiqatda sistemli yanaşmanın mahiyyəti açıqlanır, onun xüsusi hazırlığın strukturlaşdırılmasında və modelləşdirilməsində rolu əsaslandırılır. Xüsusi hazırlıq prosesi məqsəd, məzmun, metod, forma, vasitə, nəticə və qiymətləndirmə komponentlərinin qarşılıqlı əlaqəsi əsasında təqdim olunur. Məqalədə göstərilir ki, bu komponentlərin koordinasiyalı və elmi əsaslarla qurulmuş fəaliyyəti peşəkar kompetensiyaların formalaşmasını, operativ qərarvermə bacarıqlarının inkişafını və psixoloji dayanıqlığın möhkəmləndirilməsini təmin edir. Eyni zamanda sistemli modelin tətbiqi mexanizmləri, mərhələli planlaşdırma, monitorinq və qiymətləndirmə prosedurları təhlil edilir. Təlim prosesində innovativ texnologiyaların, simulyasiya mühitlərinin və interaktiv metodların tətbiqinin əhəmiyyəti vurğulanır. Müəyyən edilir ki, sistemli yanaşma resursların səmərəli idarə olunmasına, nəticələrin obyektiv ölçülməsinə və davamlı inkişaf mexanizminin formalaşdırılmasına şərait yaradır. Nəticə etibarilə, xüsusi hazırlığın sistemli yanaşma əsasında modelləşdirilməsi güc strukturlarında peşəkarlığın yüksəldilməsi, fəaliyyət effektivliyinin artırılması və milli təhlükəsizlik strategiyasının həyata keçirilməsi baxımından mühüm elmi-praktik əhəmiyyət kəsb edir. Məqalənin müddəaları hərbi və xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrində metodik əsas kimi istifadə oluna bilər.