Üretken Yapay Zekâ ve İslamofobi: Algoritmik Yeniden Üretim ve Sembolik Çerçeveleme

Bu çalışma, üretken yapay zekâ sistemlerinin İslam ve Müslüman kimliğini nasıl temsil ettiğini ve İslamofobik söylemin algoritmik düzeyde yeniden üretilip üretilmediğini incelemektedir. Araştırma kapsamında farklı üretken yapay zekâ araçlarına yöneltilen sistematik sorulara verilen yanıtlar nitel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, yapay zekâ araçlarının açık ve doğrudan bir İslamofobik söylem üretmediğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte yanıtların, “İslam” ve “Müslüman” kimliğini sıklıkla güvenlik, radikalizm ve kriz bağlamında ele aldığı ve bu kavramsal çerçeveyi dolaylı biçimde sürdürdüğü görülmektedir. Özellikle istisna vurgusu ve dengeleme stratejileri, kalıp yargıları reddederken aynı semantik alanı görünür kılmakta ve belirli temsil kalıplarını yeniden dolaşıma sokmaktadır. Çalışma, bu durumu “algoritmik yeniden üretim” ve “sembolik çerçeveleme” kavramları üzerinden tartışarak yapay zekâyı tarihi süreçte oluşmuş ve dijital ortamda pekişen temsil kalıplarının dolaşımında etkili bir aktör olarak değerlendirmektedir. Bu yönüyle makale, yapay zekâ ve toplum literatürüne sosyal değişme, dijital bilgi üretimi ve din temsili bağlamında özgün bir katkı sunmaktadır.