JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR

Bu çalışmanın amacı, jeopolitik risklerin Türkiye’nin turizm gelirleri üzerindeki etkisinin zaman içinde değişip değişmediğini ve bu ilişkinin farklı şok dönemlerinde nasıl şekillendiğini analiz etmektir. Bu doğrultuda, 2008Q1–2024Q4 dönemine ait veriler kullanılarak, yapısal kırılmaları ve doğrusal olmayan süreçleri dikkate alan Fourier ARDL yaklaşımı ile uzun dönem ilişkiler incelenmiş; zamanla değişen nedensellik dinamikleri ise LA-VAR yöntemi aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, jeopolitik risklerin uzun dönemde turizm gelirlerini anlamlı biçimde baskıladığını göstermektedir. Bununla birlikte, zamanla değişen nedensellik sonuçları, turizm gelirleri ile jeopolitik riskler arasındaki ilişkinin sabit olmadığını; savaşlar, terör olayları, diplomatik gerilimler ve küresel salgınlar gibi büyük şok dönemlerinde belirgin şekilde güçlendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Euro Bölgesi gelirine yönelik yüksek esneklik, sektörün kaynak ülkelerdeki ekonomik refaha duyarlılığını ortaya koyarken; döviz kuru bulguları kısa ve uzun dönem açısından farklılaşan bir etkiye işaret etmektedir. Bu çerçevede, kısa dönemde Türk lirasının değer kazanması fiyat rekabet gücünü zayıflatırken, uzun dönemde turizm gelirlerinde artışa yol açmaktadır. Bu yönüyle çalışma, jeopolitik risk–turizm ilişkisini zamanla değişen nedensellik çerçevesinde ele alarak literatüre dinamik bir katkı sunmaktadır.