Yabanı zəfəran vəadi zəyərək xammalından ayrılmış yağ turşularının piperidin və piperazin duzlarının antimikrob xüsusiyyətlərinin müqayisəli tədqiqi

Xülasə: Tədqiq olunan məqalədə yabanı zəfəran (Carthamus tinctoriusL.) və adi zəyərək (Linum usitatissimum L.) toxumlarından ayrılmış yağ turşularının piperidin və piperazin duzlarının müxtəlif mikroorqanizmlərə qarşı antimikrob aktivliyi müqayisəli qiymətləndirilmişdir. Antimikrob aktivlik CLSI tövsiyələrinə uyğun disk-diffuziya üsulu ilə öyrənilmişdir. Test-kultura kimi Staphylococcus aureus, metisillinə davamlı Staphylococcus aureus (MRSA), Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae, Bacillus anthracoides və Candida albicans istifadə edilmişdir. Material və metodlar: Tədqiqat obyekti olaraq yabanı zəfəran (Carthamus tinctoriusL.) və adi zəyərək (Linum usitatissimum L.) toxumlarından ayrılmış yağ turşularının piperidin və piperazin duzları seçilmişdir. Nəticələr: Ən yüksək antimikrob aktivlik adi zəyərək (Linum usitatissimum L.) yağı mənşəli piperidin duzunda müşahidə edilmişdir. Bu birləşmə E.coli və K.pneumoniae ştammlarına qarşı 15 mm, C.albicans-a qarşı isə 14 mm inhibisiya zonası yaratmışdır. Piperidin sərbəst halda bütün maddələrdən daha yüksək aktivlik göstərmişdir (E.coli – 28 mm, K.pneumoniae – 23 mm). Piperazin və onun duzları isə ümumilikdə daha zəif təsir nümayiş etdirmişdir. Yekun: Tədqiq olunan birləşmələr arasında adi zəyərək yağ turşularının piperidin duzu daha perspektivli antimikrob aktivlik nümayiş etdirmişdir. Alınmış nəticələr bitki mənşəli yağ turşularının azotlu heterosiklik aminlərlə modifikasiyasının yeni antimikrob preparatların yaradılması baxımından perspektivli istiqamət olduğunu göstərir.