EKSPERİMENTAL ŞƏKƏRLİ DİABET ZAMANI QANIN LAXTALANMA GÖSTƏRİCİLƏRİNİN PATOGENETİK KORREKSİYASI

Şəkərli diabet ən çox yayılmış endokrin xəstəliklərdən biri kimi hemostaz sistem də daxil olmaqla orqanizm səviyyəsində əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Laxtalanma sistemində hiperkoaqulyasiyaya doğru dəyişikliyin tanınması ŞD xəstələrində terapevtik taktikaların seçilməsinə və ürək-damar hadisələrinin ilkin profilaktikasına təsir göstərə bilər. Buna görə də, diabet xəstəliyində hemostatik sistemin xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi olduqca aktual olaraq qalır. Tədqiqatın məqsədi eksperimental şəkərli diabet zamanı qanın laxtalanma sistemindəki patogenetik dəyişiklikləri araşdırmaq və farmakoloji preparatlardan istifadə edərək bu anomaliyaların korreksiyasını həyata keçirmək olmuşdur. Material və metodlar. Təcrübələr hər iki cinsdən olan, çəkisi 2,5–3,0 kq olan 21 Chinchilla dovşanı üzərində aparılmışdır. Təcrübə qrupundakı heyvanlara venadaxili atorvastatin və sulodexid verilmişdir. Dərman dozaları orta terapevtik diapazonlara əsasən hesablanmışdır. Laxtalanma parametrləri “Humaclot-Duo” (Almaniya) yarımavtomatik koaqulometri və “Human” (Almaniya) və “Coagulotest” (Rusiya) reagent dəstləri istifadə edilərək müəyyən edilmişdir. Nəticə. Atorvastatin və sulodexid ilə kombinasiya olunmuş terapiya eksperimental şəkərli diabet zamanı hemostatik parametrləri effektiv şəkildə normallaşdırır, damar divarının bütövlüyünü yaxşılaşdırır və iltihabı azaldır. Nəticələr bu müalicə strategiyasının patogenetik əsaslandırılmasını dəstəkləyir və gələcək klinik tədqiqatlar üçün əsas yaradır. Yekun. Tədqiqatın nəticələri göstərdi ki, eksperimental ŞD zamanı atorvastatin və sulodeksidin birgə tətbiqi hemostatik potensialı kifayət qədər uzun müddət - 60 günə qədər azaldır. Atorvastatin və sulodeksidin birlikdə istifadəsi şəkərli diabet xəstələrində hemostaz sisteminin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün təsirli bir üsuldur. Belə ki, tromboz və ürək-damar ağırlaşmaları riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.