Mesleki Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği-Öğretmen Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Bu çalışmada öğretmenlerin mesleki süreçlerinde yaşadıkları öğrenilmiş çaresizliği ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ve Onikişubat ilçelerinde kamuya ait okullarda görevli 811 öğretmen oluşturmaktadır. Ölçek maddelerinin oluşturulması amacıyla 30 katılımcıyla görüşmeler yapılmış, elde edilen verilerden 186 maddelik havuz oluşturulmuştur. Yüzey geçerliği açısından değerlendirildikten sonra ölçekteki madde sayısı 127’ye indirilmiş, alan uzmanı akademisyenlerce kapsam geçerliği ve anlaşılırlık yönlerinden değerlendirilen maddelerden 49’u daha ölçekten çıkarılmıştır. Ölçeğin kalan 78 maddelik hali ile 50 kişilik gruba ön uygulama yapılmış, düzeltilmiş madde toplam korelasyon değeri .30’un altındaki 8 madde ölçekten çıkarılarak asıl uygulamaya geçilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucu 34 maddelik ve “yönetim, çevre, sistem, öğrenci, veli” boyutlarından oluşan bir yapı elde edilmiş, doğrulayıcı faktör analiziyle bu yapı doğrulanmıştır. AVE ve CR değerlerinden ölçeğin yakınsak geçerliğe sahip olduğu, cinsiyet, medeni durum ve eğitim durumu değişkenleri yönünden biçimsel, metrik, skalar ve katı ölçme değişmezliklerinin sağlandığı belirlenmiştir. Güvenirlik için hesaplanan Cronbach alfa (α) iç tutarlık katsayılarının .80 ile .95 arasında; McDonald omega (ω) katsayılarının ise .81 ile .95 arasında değiştiği görülmüştür. Bulgular Mesleki Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği-Öğretmen Formunun öğretmenlerin mesleki süreçlerinde yaşadıkları öğrenilmiş çaresizliği ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur.