Eğitimde Meta Okuryazarlık Üzerine Düşünceler: Akademisyenler Ne Diyor?

Bu çalışma, Türkiye’deki bir devlet üniversitesinde görev yapan eğitim fakültesi akademisyenlerinin meta okuryazarlıkla ilgili düşüncelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden görüngübilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Katılımcı grubunun belirlenmesinde tipik durum örnekleme yöntemi kullanılmış ve katılımcılar 14 akademisyenden oluşmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla, araştırmacılar tarafından oluşturulan ve sekiz açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan veriler, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Çalışmada akademisyenlerin meta okuryazarlığa ilişkin fikir boyutunda 85, günlük yaşam boyutunda 55, tanım boyutunda 32, şeytanın avukatı boyutunda 56, yetkinlik boyutunda 56, öneri boyutunda 67, algı boyutunda 30 olmak üzere toplam 381 kod tespitinde bulunulmuştur. Fikir boyutunda hız ve kolaylığa değinilirken günlük yaşam boyutunda daha çok akademik süreçte kullanıma değinilmiştir. Tanım boyutunda meta okuryazarlığının birden fazla okuryazarlığı içerisinde barındıran bir üst okur yazarlık niteliği taşıdığına ve kazandırılmasının güç olabileceğine değinilmiştir. Akademisyenler meta okuryazarlığının bireye kazandırılması durumunda bireysel gelişim açısından önemli kazanımlar oluşabileceği de belirtilirken bu kavramı daha çok dijital, medya ve teknoloji okuryazarlıklarıyla ilişkilendirmeleri dikkat çekmiştir. Meta okuryazarlığın eğitimde uygulama, etkinlik ve değerlendirme gibi çeşitli süreçlerde etkili bir biçimde kullanılabileceği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, akademisyenlerin büyük çoğunluğunun meta okuryazarlık kavramına tam olarak hâkim olmadığı tespit edilmiş, bu durumun ise kavramın görece yeni bir olgu olmasından kaynaklandığı düşünülmüştür.