Doğal ve Ticari Kaynaklı Bombus terrestris Bireylerinin Çapraz Çiftleştirilmesiyle Elde Edilen Kolonilerin Gelişim Özellikleri

Bu çalışmada, ticari ve doğal popülasyonlardan elde edilen Bombus terrestris bireyleri arasında gerçekleştirilen çapraz çiftleştirmenin koloni performansı üzerindeki etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Doğal ana arılar, 2024 yılı Kasım ayında İzmir ili Foça ilçesi, Arbutus unedo bitkisi üzerinden diyapozdan çıkmış bireyler arasından toplanmış ve laboratuvar koşullarında koloni oluşturma sürecine alınmıştır. İzmir ili Foça ilçesinde Arbutus unedo (dağ çileği) bitkisi üzerindeki diyapozdan çıkmış doğal Bombus terrestris ana arıları ile ticari hatlardan elde edilen ana arıların kardeş olmayan bireylerle çiftleştirilmesiyle kurulmuş 30 koloni, diyapozdan çıkıştan pazarlanabilir koloni aşamasına kadar izlenmiştir. Koloni oluşturma sürecinin her aşamasında aşamalı hayatta kalma analizi yapılmış, yumurtlama başlama oranı (%86,7), ergin birey çıkışı (%76,7), koloni oluşturma (%63,3) ve pazarlanabilir koloni (%50,0) başarı değerleri ortaya koyulmuştur. Yumurtlama başlangıç zamanı ortalama 7,26 ± 3,78 gün, ilk işçi arı çıkışı 29,67 ± 3,09 gün, ilk erkek arı çıkışı 58,74 ± 12,58 gün ve dönüşüm noktası 35,67 ± 9,62 gün olarak belirlenmiştir. Pazarlanabilir koloni oluşumu ile yumurtlama zamanlaması veya dönüşüm noktası arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p > 0,05). Hem ana arı hem de erkek arı üreten kolonilerin tamamının (%100) pazarlanabilir koloniye dönüştüğü gözlenmiştir. Bulgular doğal ve ticari kaynaklı Bombus terrestris bireylerinin çapraz çiftleştirilmesiyle elde edilen kolonilerin kontrollü laboratuvar koşullarında başarılı şekilde koloni oluşturabildiğini ve pazarlanabilir koloni aşamasına ulaşabildiğini göstermektedir.