Sağlıkta Yapay Zekâ ve Etik Konular: Sistematik Bir İnceleme

Yapay zekânın sağlık sistemlerine entegrasyonu, hastalıkların teşhisi ve tedavi planlaması, hasta takibi ve ilaçların geliştirilmesinde dikkate değer bir potansiyel göstermiştir. Yapay zekâ teknolojileri hastane yönetim görevlerini otomatikleştirip, hastane iş akışlarını optimize ederek, hasta kabul ve taburcu işlemlerini tahmin ederek verimliliği artırmakta, maliyetleri azaltmakta ve sağlık hizmetleri işgücü eksikliklerini gidermektedir. Ancak, yapay zekâ teknolojilerinin sağlık sistemlerine entegre edilmesi, çeşitli etik sorunları, tartışmaları ve kaygıları da beraberinde getirmiştir. Sağlık hizmetlerinde yapay zekâ kullanımının etik boyutlarını anlamak, bu alanda etkili ve sürdürülebilir çözümler üretebilmek açısından büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, etik konuların ve endişelerin çeşitliliği göz önünde bulundurularak kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, sağlık alanında yapay zekâ ve etik konularını ele alan çalışmaları sistematik olarak incelemektir. 01.01.2020–01.04.2025 tarihleri arasında PubMed ve Web of Science (WOS) veri tabanlarında, erişimi ücretsiz olan İngilizce makaleler arasından, “Artificial Intelligence”, “Healthcare” ve “Ethics” anahtar sözcükleri ve eş anlamlıları kullanılarak yapılan tarama sonucunda 2101 makaleye ulaşılmıştır. Tekrarlanan, konu dışı, belirtilen tarih aralığı dışında yayımlanan, İngilizce olmayan ve erişimi ücretli makaleler elendikten sonra toplam 21 makale değerlendirmeye alınmıştır. Sağlıkta yapay zekâ ve etik konularına ilişkin yayınların her geçen yıl arttığı, en fazla yayın ve atıfın 2024 yılında gerçekleştiği, çalışmaların çoğunlukla ABD ve Birleşik Krallık merkezli SCIE (Science Citation Index Expanded) kapsamındaki dergilerde yayımlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca incelenen makalelerde, sağlık hizmetlerinde yapay zekânın yaygınlaşmasıyla birlikte adalet, algoritmik önyargı, eşitsizlik ve ayrımcılık gibi konuların yanı sıra veri gizliliği ve güvenliği, sorumluluk, hesap verebilirlik, açıklanabilirlik (güven ve şeffaflık) ve özerklik gibi etik konuların öne çıktığı belirlenmiştir.