Somatik Pratikler Aracılığıyla Performatif Mevcudiyetin İnşası

Bu çalışma, oyuncunun sahnedeki mevcudiyetini somatik yaklaşım ekseninde ele alarak günümüz tiyatrosundaki bedensel varoluş ihtiyacına kuramsal bir yanıt sunmayı hedeflemektedir. Qigong, Skinner Releasing Tekniği ve somatik yaklaşımlı doğaçlamanın bu mevcudiyet haline ulaşmada nasıl işlev görebileceği sorusu, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Nitel bir literatür taramasına dayanan araştırmada tiyatro kuramı, performans çalışmaları ve somatik pratiklere ilişkin kaynaklar karşılaştırmalı bir perspektiften değerlendirilmiştir. Çalışma; tiyatro tarihinde bedenin dönüşen konumunu, Fischer-Lichte, Lehmann ve Phelan gibi kuramcıların mevcudiyet anlayışlarını ve Grotowski, Brook ile Barba’nın eğitim pratiklerini inceledikten sonra üç somatik yöntemi ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Elde edilen bulgular, her üç yöntemin de performans kuramındaki mevcudiyet kavramıyla güçlü kavramsal bağlar kurduğunu ortaya koymaktadır. Qigong’un içsel enerjiyi uyandırma ve yoğunlaştırma, Skinner Releasing Tekniği’nin bedensel-zihinsel kalıpları çözerek geçirgenlik yaratma, somatik doğaçlamanın ise bu birikimi ilişkisel bir sahne deneyimine dönüştürme kapasitesi taşıdığı görülmüştür. Bu üç yöntemin birbirini besleyen ve tamamlayan bir eğitim matrisi oluşturabileceği ileri sürülmekte; oyunculuk eğitiminde somatik çalışmalara sistematik biçimde yer verilmesinin hem oyuncunun gelişimine hem de alana katkı sunabileceği değerlendirilmektedir.