Agroekoloji ve İklim Değişikliği Kesişiminde Bilimsel Gelişmeler: 25 Yıllık Bir Bibliyometrik Değerlendirme

İklim değişikliği, 21. yüzyılın en önemli küresel sorunlarından biridir. Tarım, bu sorunun hem nedenlerinden biri hem de çözümün önemli bir parçasıdır. Geleneksel endüstriyel tarım; fosil yakıt kullanımı, yoğun kimyasal girdi, ormansızlaşma ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi unsurlar iklim krizini derinleştirmektedir. Bu sorunlarla mücadelede doğa ile uyumlu ve sürdürülebilir bir tarımsal üretim anlayışı gereklidir. Agroekoloji, bu sorunlara karşı doğa dostu, adil ve sürdürülebilir çözümler sunan önemli bir yaklaşımdır. Bu çalışma, iklim değişikliği ve agroekoloji konularında yapılan akademik yayınları bibliyometrik yöntemle analiz ederek, bu alanlardaki bilimsel eğilimleri, işbirliklerini ve bilgi ağlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Web of Science veri tabanında 2000-2025 yılları arasında indekslenen yayınlar incelenmiş ve analizler VOSviewer kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, son on yılda yayın sayısında belirgin bir artış olduğunu; ABD, Fransa ve Birleşik Krallık’ın önde gelen yayın merkezleri olduğunu; “agroekolojik geçiş”, “entegre zirai mücadele”, “biyolojik kontrol”, “karbon yakalama”, “onarıcı tarım”, “katılımcı eylem araştırması”, “iklim akıllı tarım” gibi anahtar kelimelerin ön plana çıktığını göstermektedir. Ayrıca disiplinlerarası iş birliğinin arttığı ve agroekolojik yaklaşımların iklim politikalarındaki rolünün giderek daha fazla vurgulandığı gözlemlenmiştir. Bu çalışma, iklim değişikliği ve agroekoloji literatürüne yönelik bütüncül bir bakış sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için yönlendirici olmayı hedeflemektedir.