Maş Fasulyesinde Gama Işını Uygulamalarının M3 Generasyonunda Bazı Agronomik Özellikler Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi

Bu çalışma, gama ışını uygulamalarıyla oluşturulan mutant maş fasulyesi hatlarının M3 generasyonunda bazı agronomik özellikler yönünden değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, M3 generasyonuna ait 15 mutant hat ile 07 G 03 genotipi ve Partow çeşidi ile karşılaştırılmıştır. Deneme, 2020 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bitki tane verimi, tane verimi ve bin tane ağırlığı özellikleri incelenmiştir. İncelenen özellikler bakımından genotipler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar belirlenmiştir. Mutant hatların, kontrol (07 G 03) ve Partow çeşide kıyasla verim ve verim öğeleri açısından geniş bir varyasyon aralığı tespit edilmiştir. Tane verimi açısından T25-2-14, T25-1-10 ve T75-3-1 mutant hatları sırasıyla 255.10, 243.39 ve 239.81 kg da-1 değerleri ile öne çıkmıştır. Bu mutant hatlar, kontrol genotipine kıyasla sırasıyla %18.93, %13.46 ve %11.79 oranında daha yüksek tane verimi göstermiştir. Belirlenen mutant hatların, verim potansiyelleri bakımından ileri ıslah çalışmalarında değerlendirilebilecek ümitvar materyaller olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar, gama ışını uygulamasının maş fasulyesinde M3 generasyonunda etkili bir genetik varyasyon oluşturduğunu ortaya koymaktadır.