Yeşil Bankacılık ve Yeşil Finans Ürünlerinin Finansal Sağlamlığa Etkisi: Türkiye Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Analiz

Bu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören 12 bankanın 2020–2024 dönemine ait verilerini kullanarak yeşil bankacılık açıklama endeksi (YBA) ile yeşil finansal ürünler skoru (YFU) değişkenlerinin bankaların finansal sağlamlık göstergeleri üzerindeki etkilerini ampirik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Finansal sağlamlık göstergeleri olarak aktif kârlılık oranı (AKO) ve piyasa değeri/defter değeri oranı (PD/DD) kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, ilgili dönemde kesintisiz faaliyet gösteren ve gerekli finansal verilerini kamuya açıklayan bankaların yıllık faaliyet raporları, finansal tabloları ve Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) verilerinden yararlanılmıştır. Analiz sürecinde, panel veri modelleri arasında uygun yöntemin belirlenmesi amacıyla sırasıyla F testi, Breusch-Pagan LM testi ve Hausman testi uygulanmış ve çıkan sonuçlara göre rassal etkiler modeli kullanılarak regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, YBA değişkeninin hem AKO hem de PD/DD üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, YFU değişkeninin her iki modelde de istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Kontrol değişkenleri açısından değerlendirildiğinde, banka büyüklüğünün (BYK) aktif kârlılık oranını, banka yaşının (YAS) ise piyasa değeri/defter değeri oranını anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, sürdürülebilir bankacılık uygulamalarına yönelik kurumsal yaklaşımların bankaların finansal performansını ve piyasa algısını olumlu yönde desteklediğine işaret etmektedir. Bu çalışma, tespit edilebildiği kadarıyla, Türkiye bankacılık sektöründe yeşil bankacılık uygulamaları ve yeşil finansal ürünlerin finansal sağlamlık üzerindeki etkilerini aktif kârlılık ve piyasa temelli performans göstergeleri çerçevesinde birlikte inceleyen sınırlı sayıdaki ampirik araştırmalardan biridir. Elde edilen bulguların, sürdürülebilir finans ve bankacılık literatürüne katkı sağlamasının yanı sıra sektör uygulayıcıları ve politika yapıcılar açısından da yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.