Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları

Şubat 2023 Türkiye deprem sekansı, ülkenin güneyindeki 11 ilde nüfus ve yapılı çevre üzerinde ağır etkiler yaratmıştır. Depremin bu yıkıcı sonuçlarının belgelenmesi amacıyla, Birleşik Krallık’ın Deprem Mühendisliği Saha Çalışmaları Ekibi (EEFIT), farklı dönemlerde deprem bölgesinde kapsamlı bir araştırma başlatmıştır. Bu çalışma kapsamda, bölgenin geleneksel konut mirasının karakteristik örnekleri arasında yer alan hımış yapılar, araştırma konusu olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında bu yapıların yapısal özellikleri ve deprem sonrası oluşan hasarları Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) faydalanılarak belgelenmiştir. Bu makale, Kahramanmaraş, Malatya, Hatay ve Osmaniye'de yer alan toplam 189 hımış yapının deprem performanslarına ilişkin ön bulguları sunmaktadır. Çalışmada, bu yapıların maruz kaldığı üç önemli depreme (6 Şubat Mw 7.8 Pazarcık ve Mw 7.5 Elbistan depremleri; 20 Şubat Mw 6.3 Samandağ depremi) ait yer hareketi kayıtları ve ilgili mühendislik parametreleri kullanılarak gözlenen hasar durumları değerlendirilmektedir. Ayrıca, saha çalışmasında benimsenen CBS tabanlı yaklaşımın Türkiye bağlamındaki uygulanabilirliği ortaya konmakta ve benzer çalışmalara ışık tutması amaçlanmaktadır.