Âşık Veysel’in Bağlama İcra Biçimi: İcra Tekniği ve Uygulamasının İncelenmesi

Çalışmada, Âşık Veysel'in bağlama icrasındaki icra tekniği ve uygulama özellikleri üzerine bir inceleme yapılması amaçlanmıştır. Veysel'in günümüze ulaşan video-ses kayıtları incelenerek bağlama icrasında kullandığı sağ ve sol el icra teknikleri genel bağlama teknikleriyle karşılaştırılarak belirlenmiştir. Veysel'in icra ettiği bağlamanın tekne, sap, perde sayısı ve tel cinsi gibi yapısal; bağlama tutuş biçimi, çalış teknikleri, kullandığı düzen (akort), tonalite ve dem ses kullanımı gibi teknik özellikler incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi seçilmiştir. Bulguların sonucunda, Veysel'in bağlama icrasındaki sol el (sap üzerindeki el) tekniğinde işaret (1.), orta (2.), yüzük (3.) ve başparmak (5.) kullandığı, serçe (4.) parmağı ise kullanmadığı; çoğunlukla "tane tane çalma" tekniğini kullanarak sesleri tek tek basarak duyurduğu yanı sıra bağlamada paralel baskı, boğumlama olarak da ifade edilen ana sesin ünison, ikili, beşli aralıktaki seslerin birlikte basılarak duyurulması tekniğini özellikle "Do", "Si 1 koma bemol" ve "Lâ" seslerinde uyguladığı; parmakla çarpma ve çekme tekniklerini kullanarak bağlı çalış tekniğini uyguladığı; parmak vibrasyonu tekniğini kendine özgü bir şekilde kullandığı tespit edilmiştir. Veysel’in sağ el (tezene tutan el) tekniğinde çoğunlukla yukarıdan aşağıya tezene vuruşları uyguladığı yanı sıra yukarıdan aşağıya-aşağıdan yukarıya tezene vuruşları ile takma tezene tekniğini kullandığı; tane tane tezene vuruş tekniğinin yanı sıra iki veya üç tel gurubuna aynı anda tezene vuruş tekniğini de kullandığı; sazın göğsüne vurarak ritim tutma tekniğini ise uygulamadığı tespit edilmiştir.