Dijital Aktivizm Bağlamında İsrail Ürünlerinin Boykotu

Bu çalışmada dijital aktivizm bağlamında İsrail ürünlerinin boykotuna yönelik Instagram paylaşımları incelenmektedir. Dijital aktivizm günümüzde kamuoyu oluşturmak yanında kolektif eylemi başlatmanın ve sürdürmenin en güçlü yollarından biridir. Araştırma, sosyal medya platformlarının ekonomik ve politik boykot hareketini nasıl şekillendirdiğini ve kullanıcıların platformlar üzerinden nasıl dijital dayanışma zemini oluşturduğunu incelemeyi hedeflemektedir. Çalışma kapsamında Türkiye’de en fazla kullanıcıya sahip olan Instagram platformundaki görsel içeriklerde ve metinlerde dayanışma ve boykot söylemlerinin nasıl kurulduğu ve gerekçelendirildiği içerik analizi yöntemiyle analiz edilmektedir. Çalışmada belirli hashtaglar ve boykot odaklı paylaşımlar incelenerek öncelikle boykot türlerine göre kategorize edilmekte, ardından içerik açısından tematik bir analize tabi tutulmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler, 7 Ekim 2023 tarihinde Gazze’de yaşanan insani krizin dijital dayanışma hareketinin başlangıcı olduğunu göstermektedir. Instagram aracılığıyla yapılan boykot paylaşım ve çağrılarının, dini ve evrensel değerler üzerinden şekillendirildiği, ürün fotoğrafları, karikatürler ve illüstrasyonlar kullanılarak markalara politik sorumluluk yüklendiği gözlenmektedir. Instagram içeriklerinde yaşananları tanımlamak için sıkça kullanılan “soykırım, “katliam” ve “zulüm” gibi ifadeler, İsrail’e karşı “insana yakışır şekilde davranmayanların eylemlerinden hareketle insanlıktan dışlanması” olarak işleyen ötekileştirme temelli bir dijital aktivizm uygulandığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu çerçevede boykot insani bir sorumluluk olarak konumlandırılırken, Filistin halkı “Müslüman kardeşlerimiz” olarak nitelendirilmekte, tüketim tercihlerinin insani sorumluluğun yanı sıra dini ve ahlaki bir görev olarak şekillenmesi çağrısı yapılmaktadır. Araştırma sonucunda slaktivizm/klicktivizm, taraf olma, hashtag aktivizminin İsrail ürünlerinin boykotuna yönelik öne çıkan dijital eylem biçimleri olduğu gözlenmektedir.