Comparing Generative AI Models in Spatial Storytelling

Üretken yapay zekâ araçları, mekânsal anlatıları görselleştirmek için mimari ve iç tasarımda giderek daha fazla kullanılmaktadır; ancak farklı modellerin aynı anlatıyı nasıl yorumladığı yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, aynı mekânsal öykü anlatımı ipuçlarını kullanan birden fazla üretken yapay zekâ modelinin ürettiği görsel çıktıları karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Zülfü Livaneli'nin Engereğin Gözü ve Bong Joon-ho'nun yönettiği Parasite filmlerinden türetilen anlatılar, standartlaştırılmış ipuçlarına dönüştürülmüş ve Playground AI, DALL·E, ChatGPT, Stable Diffusion, Runway ML, Leonardo ve OpenArt AI aracılığıyla görselleştirilmiştir. Görüntüler, mekânsal öykü anlatımı kapasitesi, metin-görüntü tutarlılığı ve bağlamsal doğruluk temelinde niteliksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular, anlatı amacını ve atmosferik tutarlılığı koruma konusunda modeller arasında belirgin farklılıklar olduğunu göstermektedir. Bazı modeller görsel olarak etkileyici ancak bağlamsal olarak sınırlı sonuçlar üretirken, diğerleri anlatı yapısı ve mekânsal referanslarla daha yakından örtüşmektedir. Genel olarak, üretken yapay zekâ modelleri mekânsal anlatıları yalnızca temsil etmek yerine yeniden yapılandırmaktadır; bu da yapay zekâ destekli mekânsal tasarım süreçlerinde bilinçli model seçiminin önemini vurgulamaktadır. Keywords: Spatial storytelling; AI-assisted design; text–image coherence; contextual accuracy; comparative analysis