2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında konteynerlerde yaşayan bireylerde nefes darlığı, yor-gunluk düzeyi ve yaşam kalitesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında Malatya’daki konteynerlerde yaşayan bireylerde solunum fonksiyonlarını, dispne algısını ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini değerlendirmek ve bu parametrelerin uyku kalitesi, kas gücü ve sosyodemografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir.Yöntemler: Kesitsel tasarıma sahip bu saha çalışması, Malatya’daki Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Teknokent ve Rönesans konteynerlerinde yaşayan 25–55 yaş arası 360 bireyle yürütülmüştür. Solunum fonksiyonları portatif spirometre, dispne Modified Medical Research Council (mMRC), uyku kalitesi Pıttsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), yaşam kalitesi Sağlık Durumu Anketi Short Form (SF-36) ile değerlendirilmiştir. Kas gücü, el kavrama dinamometresi ile ölçülmüştür. Korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır.Bulgular: FEV₁/FVC oranları genel olarak normal sınırlarda bulunurken, Zorlu Vital Kapasite (FVC) ve Fonksiyonel Ekspiratuar 1. Saniye Volümü (FEV₁) değerlerinde çeyrekler arası aralıkta geniş bir dağılım saptanmıştır. Cinsiyet ve çalışma durumuna göre solunum fonksiyonlarında büyük etki büyüklükleri saptanmıştır. El kavrama kuvveti ve SF-36 fiziksel alt boyutları ile FVC ve FEV₁ arasında orta–yüksek düzeyde pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Çoklu regresyonda yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, kas gücü ve çalışma durumu FVC’nin bağımsız belirleyicileri olarak belirlenmiştir.Sonuç: Konteynerde yaşayan bireylerde solunum sağlığı etkilenimi obstrüksiyondan ziyade fonksiyonel kapasite azalması şeklindedir ve afet sonrası izlemde fonksiyonel değerlendirmelerin önemini göstermektedir.