Yapay Zekâ Öz-Yeterlik Ölçeği: Ortaokul Öğrencileri İçin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin yapay zekâ teknolojilerine ilişkin öz-yeterlik algılarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Öz-yeterlik kuramı, bireylerin kendi yeterliklerine dair inançlarının öğrenme süreçlerindeki motivasyon ve başarıyı doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Eğitim ortamlarında yapay zekâ tabanlı uygulamaların giderek daha fazla kullanılması, öğrencilerin bu teknolojilere yönelik öz-yeterlik düzeylerinin ölçülmesini önemli hale getirmiştir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda geliştirilen ölçeğin 12 madde ve üç alt boyuttan oluştuğu, bu yapının toplam varyansın %52.87’sini açıkladığı belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları ise modelin yüksek uyum değerleriyle desteklendiğini göstermiştir (χ²/sd=1.26, RMSEA=.04, CFI=.93, TLI=.90). Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alpha katsayıları ile incelenmiş; ölçeğin geneli için .784, alt boyutlar için ise .748, .628 ve .629 değerleri bulunmuştur. Alt boyutlardan ikisinde katsayıların .70’in altında kalması bir sınırlılık olarak görülmekle birlikte, yeni ölçek geliştirme çalışmalarında bu düzeylerin kabul edilebilir olduğu literatürde ifade edilmektedir. Sonuç olarak geliştirilen Yapay Zekâ Öz-Yeterlik Ölçeği, ortaokul öğrencilerinin yapay zekâya yönelik öz-yeterlik düzeylerini ölçmede kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir araçtır. Ölçeğin, gelecekte yapılacak araştırmalara ve eğitim uygulamalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.