Doğu Karadeniz Bölümü’nde Yağışların Eğilimi (1925-2024)

İklim değişikliği, yağışlar üzerinde etkilidir. Bazı bölgelerde yağış azlığı kuraklığa neden olurken bazı bölgelerde yağış fazlalığı sel ve taşkınlara neden olur. Türkiye, iklim değişikliğine karşı hassas bir konumda yer alır. Türkiye’de yağışlar genel olarak azalma eğilimindedir. Ancak literatürde Doğu Karadeniz için bu durumun tersine artma eğilimi vurgulanır. Son dönemlerde artan sel ve taşkın olayları da bu durumu destekler niteliktedir. Yapılan bu çalışmada amaç; Doğu Karadeniz Bölümü’nde veri süresi en uzun olan 7 il merkezi meteoroloji istasyonlarının yıllık ve mevsimlik (ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış) toplam yağışta eğilim analizleri Mann-Kendall Trend Analiz yöntemi ve Sen eğim analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak; yıllık toplam yağışta bölge genelinde artış eğilimi görülmektedir. Özellikle Trabzon’da bu artış anlamlıdır. Mekânsal olarak, kıyı kesimindeki Rize, kış ve yıllık periyotta azalış eğilimiyle bölgeden farklılık gösterir. İç kesimlerdeki Gümüşhane ve Bayburt ise özellikle yaz aylarında artan yağış trendiyle dikkat çekmektedir. Artvin ve Ordu genel olarak artış eğilimini korumaktadır. İlkbahar mevsimi için yağışlarda artış eğilimi hâkimdir. Ordu, Trabzon ve Bayburt’ta anlamlı artışlar görülürken, Rize’de anlamsız bir azalış dikkat çekmektedir. Yaz mevsimi için Gümüşhane ve Bayburt gibi iç kesimlerde yağışlar anlamlı şekilde artarken, kıyı şeridinde (Rize hariç) anlamsız artışlar, Rize’de ise anlamsız azalış gözlenmektedir. Sonbahar mevsimi içinse tüm istasyonlarda yağışlar artış eğilimindedir, ancak bu artışlar istatistiksel olarak % 95 güven aralığında istatistiksel açıdan anlamsızdır. Kış mevsimi için diğer mevsimlerin aksine genel bir azalış eğilimi mevcuttur. Rize’de bu azalış anlamlı düzeydeyken, diğer illerde (Bayburt hariç) anlamsız azalışlar görülür. Sen eğim analizine göre bölgede yağışlar miktar olarak en çok kışın azalmakta, yıllık toplamda ise Rize hariç tüm illerde belirgin bir artış göstermektedir. Bu durum literatürde “mevsimsel kayma” düşüncesini doğrular. İklim değişikliğinin Doğu Karadeniz Bölümü yağışları üzerindeki etkisini net bir biçimde ortaya koyar.