Sözleşme Özgürlüğü Çerçevesinde Tahkimde Sürpriz Karar Yasağı

Tahkim, tarafların tahkim sözleşmesiyle/şartıyla aralarındaki uyuşmazlığın çözümünü hakem veya hakem kuruluna bıraktığı bir yargılama yoludur. Tahkim yargılamasının temeli, tahkim sözleşmesine dayanmaktadır. Tahkim sözleşmesinde irade özgürlüğünün ve bu kapsamda sözleşme özgürlüğünün olduğu kabul edilir. Ancak Anayasa tarafından korunan temel haklardan olan adil yargılanma, ayrıca bu kapsamda yer alan hukuki dinlenilme hakkı ve sürpriz karar yasağından sözleşme özgürlüğü çerçevesinde feragat edilip edilemeyeceğinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Sürpriz karar yasağı, mahkemenin, taraflara açıklama hakkı tanımaksızın hükmünü taraflardan birinin açıkça gözden kaçırdığı veya önemsiz gördüğü bir hususa dayandırması yasağı şeklinde ifade edilebilir. Bu bağlamda çalışmada, tahkimde sürpriz karar yasağının, uygulamada ne şekilde ortaya çıkabileceği belirtilmiştir. Öte yandan, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarıyla doğrudan bağlantılı olan sürpriz karar yasağının, tahkim sözleşmesi ile vazgeçilebilir bir hak olup olmadığı ele alınmıştır. Ayrıca tarafların aralarında yapacakları sözleşme ile anayasal temel hakları sınırlandırabilecekleri ancak hakkın özünden vazgeçemeyecekleri ortaya konulmuştur. Sürpriz karar yasağının, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının özü olması nedeniyle bu haktan tahkim sözleşmesi ile feragat edilemeyeceği belirtilmiştir.