Yapay Zekânın Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaate Ulaşmak İçin Kullanılması

Ceza muhakemesinin amacı şüpheli ve sanığın haklarına saygılı bir biçimde maddi gerçeğin araştırılıp bulunması ve cezai uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıdır. Maddi gerçeğin tespiti ise hâkimin, cezai uyuşmazlığa ilişkin vicdani kanaatine göre yapılır. Yapay zekâ alanındaki güncel gelişmeler ve yapay zekânın karar verme süreçlerinde halihazırda kullanılmaya başlanması, yapay zekânın; ceza muhakemesinde vicdani kanaate ulaşmak için kullanılıp kullanılamayacağı sorusunu akla getirmektedir. Hâkimin, maddi gerçeğin tespiti için vicdani kanaate ulaşması bir süreci ifade eder. Bu süreç içerisinde insan hâkim; bir dizi araştırma yaparak akıl yürütmekte, tecrübe kurallarından, karinelerden ve değerlere dayanan duygulardan yararlanarak gerekçeye dayanan şüpheyi yenmeye çalışmaktadır. Yapay zekânın hukuk alanında ve ceza muhakemesinde kullanılmasına ilişkin güncel gelişmeler ışığında vicdani kanaatin oluşumu sırasında insan hâkim tarafından yerine getirilen işlemlerin, yapay zekâ tarafından da yerine getirilip getirilemeyeceği incelemenin ana konusunu oluşturmaktadır.

Authors

Publication Details

Journal
Necmettin Erbakan Universitesi Hukuk Fakultesi Dergisi Necmettin Erbakan University
Published
2026-05-18
DOI
https://doi.org/10.51120/neuhfd.2026.197
Primary Topic
Legal Issues in Turkey
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Yapay Zekânın Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaate Ulaşmak İçin Kullanılması

Ahmet Emir ALADAĞ
Necmettin Erbakan Universitesi Hukuk Fakultesi Dergisi Necmettin Erbakan University
Legal Issues in Turkey
article

Yapay Zekânın Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaate Ulaşmak İçin Kullanılması

Ahmet Emir ALADAĞ
article en

Abstract

Ceza muhakemesinin amacı şüpheli ve sanığın haklarına saygılı bir biçimde maddi gerçeğin araştırılıp bulunması ve cezai uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıdır. Maddi gerçeğin tespiti ise hâkimin, cezai uyuşmazlığa ilişkin vicdani kanaatine göre yapılır. Yapay zekâ alanındaki güncel gelişmeler ve yapay zekânın karar verme süreçlerinde halihazırda kullanılmaya başlanması, yapay zekânın; ceza muhakemesinde vicdani kanaate ulaşmak için kullanılıp kullanılamayacağı sorusunu akla getirmektedir. Hâkimin, maddi gerçeğin tespiti için vicdani kanaate ulaşması bir süreci ifade eder. Bu süreç içerisinde insan hâkim; bir dizi araştırma yaparak akıl yürütmekte, tecrübe kurallarından, karinelerden ve değerlere dayanan duygulardan yararlanarak gerekçeye dayanan şüpheyi yenmeye çalışmaktadır. Yapay zekânın hukuk alanında ve ceza muhakemesinde kullanılmasına ilişkin güncel gelişmeler ışığında vicdani kanaatin oluşumu sırasında insan hâkim tarafından yerine getirilen işlemlerin, yapay zekâ tarafından da yerine getirilip getirilemeyeceği incelemenin ana konusunu oluşturmaktadır.

Necmettin Erbakan Universitesi Hukuk Fakultesi Dergisi Necmettin Erbakan University
Peace, Justice and strong institutions
Openalex Percentile: Top 3%
Legal Issues in Turkey
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.