Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Üyelerine Karşı Açılacak Sorumluluk Davalarının Arabuluculuğa Elverişli Olmadığına İlişkin Bir Değerlendirme

TTK m. 5/A’da konusu para olan ticari davalarda arabulucuya başvurulması, dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu durum şirketler hukukuna ilişkin alacak veya tazminat talebini içeren bazı uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulmasının dava şartı olup olmadığı sorununu karşımıza çıkarmıştır. Yönetim kurulu üyelerine karşı açılacak olan sorumluluk davası niteliği itibarıyla bir tazminat davasıdır. Dolayısıyla TTK m. 5/A’da belirtilen “ticari dava niteliği taşınması” ve “konusunun bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olması” şartı söz konusu uyuşmazlık açısından sağlanmaktadır. Ancak bir uyuşmazlıkta arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğunun söylenebilmesi için öncelikle arabuluculuğa elverişlilik şartının gerçekleşmesi gerekir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarrufta edemeyecekleri uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözüme kavuşturulması mümkün değildir. Yönetim kurulu üyelerinin şirkete verdikleri zararlardan kaynaklanan hukuki sorumluluğu, Türk Ticaret Kanunu’nda emredici bir şekilde düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemelere göre yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davası açılması ve yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun sulh veya ibra yoluyla ortadan kaldırılması genel kurulun devredilemez yetkileri içerisinde yer almaktadır. Ayrıca söz konusu uyuşmazlık şirket ve yönetim kurulu üyelerinin dışında pay sahipleri ve alacaklıların da menfaatlerini yakından ilgilendirmektedir. Dolayısıyla sorumluluk davalarını, anonim şirket tarafından açılan sıradan bir tazminat davası gibi değerlendirmek doğru değildir. Anonim şirketin uğradığı zararın tazmini için yönetim kurulu üyelerine karşı yöneltilecek talepler, ister şirket isterse pay sahipleri veya alacaklılar tarafından ileri sürülsün arabuluculuğa elverişli olarak kabul edilemez. Buna karşılık pay sahipleri ve alacakların kendilerinin doğrudan uğradığı zararlar için ileri sürecekleri talepler, TTK’da emredici hükümlerle düzenlenmediğinden ve söz konusu uyuşmazlık tarafların dışındaki kişilerin menfaatlerini etkilemediğinden arabuluculuğa elverişlidir.