Kapadokya Bölgesi Sikkelerinde Tykhe Tipolojisi ve Kültü

Kapadokya Bölgesi’nde Tykhe kültüne dair en erken izler Ariarathes Hanedanlığı döneminden itibaren kendini göstermeye başlar. Bu inancın bölgedeki, özellikle Tyana’daki Astarte inancından devşirilerek onun yerini almaya başlayan bir inanç olduğu düşünülür. Tykhe bölgede Arkhelaos döneminden itibaren artık yerleşik bir tanrıça olarak tapınım görmeye başlar. Roma İmparatorluk Dönemi boyunca tanrıçanın bölgede yaygın tapınım gören kültlerin başında geldiği görülür. Buna göre bu yayının konusunu Kapadokya Bölgesi’nde Tykhe inancı ve tanrıçanın tipolojisi oluşturmaktadır. Bu inanca yönelik başlıca kaynakların nümizmatik veriler olması sebebiyle kültün yapısı sikkeler yoluyla ortaya konulmuştur. Sikkelerin ön ve çoğunlukla arka yüzü üzerinde tanrıçanın yer aldığı tasvirler tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme neticesinde Caesarea ve Tyana sikkelerine göre tanrıça bölgede dört farklı tipolojide görülür. Bu sınıflandırma göz önünde tutulduğunda, tanrıça Tyana’da Antiokheia Tykhesi tipinde yoğun olarak karşımıza çıkar ve burada kentin koruyucu ana tanrıçası konumundadır. Caesarea’da ise sikkelerin ön ve arka yüz tasvirlerinde tanrıçanın farklı tipolojilerde olduğu görülür. Ayrıca Sozomenos’un aktarımına göre Argaios Dağı’nda Iulianus Apostata zamanına kadar varlığını korumuş bir Tykhe tapınağı bulunması ve mevcut nümizmatik veriler Tykhe’nin bölgenin başkenti Caesarea’da da ana tanrıça kültüne karşılık geldiği sonucuna ulaştırmıştır.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Published
2026-05-11
DOI
https://doi.org/10.18069/firatsbed.1653876
Primary Topic
Ancient Near East History
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Kapadokya Bölgesi Sikkelerinde Tykhe Tipolojisi ve Kültü

Meral Çelik
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Ancient Near East History
article

Kapadokya Bölgesi Sikkelerinde Tykhe Tipolojisi ve Kültü

Meral Çelik
article en

Abstract

Kapadokya Bölgesi’nde Tykhe kültüne dair en erken izler Ariarathes Hanedanlığı döneminden itibaren kendini göstermeye başlar. Bu inancın bölgedeki, özellikle Tyana’daki Astarte inancından devşirilerek onun yerini almaya başlayan bir inanç olduğu düşünülür. Tykhe bölgede Arkhelaos döneminden itibaren artık yerleşik bir tanrıça olarak tapınım görmeye başlar. Roma İmparatorluk Dönemi boyunca tanrıçanın bölgede yaygın tapınım gören kültlerin başında geldiği görülür. Buna göre bu yayının konusunu Kapadokya Bölgesi’nde Tykhe inancı ve tanrıçanın tipolojisi oluşturmaktadır. Bu inanca yönelik başlıca kaynakların nümizmatik veriler olması sebebiyle kültün yapısı sikkeler yoluyla ortaya konulmuştur. Sikkelerin ön ve çoğunlukla arka yüzü üzerinde tanrıçanın yer aldığı tasvirler tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme neticesinde Caesarea ve Tyana sikkelerine göre tanrıça bölgede dört farklı tipolojide görülür. Bu sınıflandırma göz önünde tutulduğunda, tanrıça Tyana’da Antiokheia Tykhesi tipinde yoğun olarak karşımıza çıkar ve burada kentin koruyucu ana tanrıçası konumundadır. Caesarea’da ise sikkelerin ön ve arka yüz tasvirlerinde tanrıçanın farklı tipolojilerde olduğu görülür. Ayrıca Sozomenos’un aktarımına göre Argaios Dağı’nda Iulianus Apostata zamanına kadar varlığını korumuş bir Tykhe tapınağı bulunması ve mevcut nümizmatik veriler Tykhe’nin bölgenin başkenti Caesarea’da da ana tanrıça kültüne karşılık geldiği sonucuna ulaştırmıştır.

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler DergisiVol. 36(2)
Aksaray University (TR)
Openalex Percentile: Top 4%
Ancient Near East History
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.