Afet Sonrası İyileştirme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü ve Karşılaştıkları Sorunlar: Koordinasyon, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik

Bu çalışma, afet sonrası iyileştirme sürecinde sivil toplum kuruluşlarının rollerini ve karşılaştıkları sorunları koordinasyon, sürdürülebilirlik ve dirençlilik boyutunda incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel yöntemle yürütülen araştırmada, literatür taraması ve vaka analizleri kullanılmış; 2023 Kahramanmaraş depremleri, Haiti (2010), Nepal (2015), Bangladeş (1991) ve ABD-Katrina (2005) örnekleri karşılaştırılmıştır. Bulgular, STK’ların barınma, temel ihtiyaçların karşılanması, psikososyal destek ve ekonomik toparlanma alanlarında kritik roller üstlendiğini; ancak koordinasyon eksiklikleri, finansal sürdürülebilirlikteki kırılganlıklar ve toplumsal dirençlilik düzeyinin yetersizliği nedeniyle etkilerinin sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Karşılaştırmalı vaka analizi ve üç boyutlu Afet Sonrası STK Katkı Modeli (AS-SKM), Türkiye ve Nepal’de gönüllü mobilizasyonu ve yerel katılım desteği ile toplumsal dirençliliğin güçlü, Bangladeş’te sürdürülebilirlik uygulamalarının etkili, Haiti’de koordinasyonun zayıf ve ABD’de ise finansal kapasitenin yüksek ancak, dirençliliğin sosyoekonomik eşitsizliklerden etkilendiğini ortaya koymuştur. Tüm vakalarda genel olarak sürdürülebilirliğin düşük olduğu görülmüştür. Çalışma, afet yönetiminde STK’ların rolünün güçlendirilmesi için kurumsallaşmış koordinasyon mekanizmaları, uzun vadeli finansal sürdürülebilirlik stratejileri ve toplum temelli dirençlilik politikalarının geliştirilmesini önermektedir.