Âmentü Literatürü ve Numan Kurtulmuş’un Âmentü Şerhi Adlı Eseri

Bu makale İslâm itikadının özünü teşkil eden âmentüye dair yazılmış şerhleri ilmî bir çerçevede ele almaktadır. Âmentü, Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe, kadere ve hayır ile şerrin kaynağına inanmayı ifade eden temel iman esaslarını ihtiva eden kısa ve özlü bir metindir. Çalışmada özellikle Osmanlı döneminde kaleme alınmış, halkın dinî bilgilendirilmesinde ve medrese eğitiminde başvurulan âmentü şerhleri incelenmiştir. Araştırma nitel yöntemler kapsamında metin incelemesi ve bibliyografik tarama yoluyla yürütülmüştür. Öncelikle âmentü şerhleri literatürü hakkında genel bir çerçeve çizilmiş, ardından Numan Kurtulmuş’un Âmentü Şerhi adlı eseri içerik ve üslup bakımından detaylı şekilde analiz edilmiştir. Eserde iman esasları aklî deliller (aklî ispat) ve naklî deliller (ayet ve hadisler) ile açıklanmıştır. Yazma eser katalogları ve modern akademik çalışmalar taranarak literatürün kapsamı ortaya konulmuş hem klasik şerhler hem de modern yorumlar mukayeseli bir bakışla değerlendirilmiştir. Bulgular âmentü şerhlerinin itikadî niteliğinin yanı sıra bireyin ahlâkî terbiyesi, toplumsal sorumluluk bilinci ve dinî eğitim açısından da önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Numan Kurtulmuş’un eseri klasik şerh geleneğini günümüz Türkçesiyle aktarırken iman esaslarının aklî ve naklî temellerini dengeli bir biçimde sunmaktadır. Çalışma âmentü metni ve şerhlerinin önemine dair kapsamlı bir değerlendirme sunmayı hedeflemektedir.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Turkish Research Journal of Academic Social Science
Published
2026-04-30
DOI
https://doi.org/10.59372/turajas.1912602
Primary Topic
Islamic Thought and Society Studies
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Âmentü Literatürü ve Numan Kurtulmuş’un Âmentü Şerhi Adlı Eseri

Ömer Şimşek, Abdulsamet Ceran
Turkish Research Journal of Academic Social Science
Islamic Thought and Society Studies
article

Âmentü Literatürü ve Numan Kurtulmuş’un Âmentü Şerhi Adlı Eseri

Ömer Şimşek, Abdulsamet Ceran
article en

Abstract

Bu makale İslâm itikadının özünü teşkil eden âmentüye dair yazılmış şerhleri ilmî bir çerçevede ele almaktadır. Âmentü, Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe, kadere ve hayır ile şerrin kaynağına inanmayı ifade eden temel iman esaslarını ihtiva eden kısa ve özlü bir metindir. Çalışmada özellikle Osmanlı döneminde kaleme alınmış, halkın dinî bilgilendirilmesinde ve medrese eğitiminde başvurulan âmentü şerhleri incelenmiştir. Araştırma nitel yöntemler kapsamında metin incelemesi ve bibliyografik tarama yoluyla yürütülmüştür. Öncelikle âmentü şerhleri literatürü hakkında genel bir çerçeve çizilmiş, ardından Numan Kurtulmuş’un Âmentü Şerhi adlı eseri içerik ve üslup bakımından detaylı şekilde analiz edilmiştir. Eserde iman esasları aklî deliller (aklî ispat) ve naklî deliller (ayet ve hadisler) ile açıklanmıştır. Yazma eser katalogları ve modern akademik çalışmalar taranarak literatürün kapsamı ortaya konulmuş hem klasik şerhler hem de modern yorumlar mukayeseli bir bakışla değerlendirilmiştir. Bulgular âmentü şerhlerinin itikadî niteliğinin yanı sıra bireyin ahlâkî terbiyesi, toplumsal sorumluluk bilinci ve dinî eğitim açısından da önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Numan Kurtulmuş’un eseri klasik şerh geleneğini günümüz Türkçesiyle aktarırken iman esaslarının aklî ve naklî temellerini dengeli bir biçimde sunmaktadır. Çalışma âmentü metni ve şerhlerinin önemine dair kapsamlı bir değerlendirme sunmayı hedeflemektedir.

Turkish Research Journal of Academic Social ScienceVol. 9(1)
Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi (TR), Eskişehir Osmangazi University (TR)
Openalex Percentile: Top 3%
Islamic Thought and Society Studies
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.