Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması

Fiziksel değişimlerin hızlı geliştiği bir dönem olan ergenlik döneminin ilk yıllarında ergenler beden imajından dolayı kaçınma davranışı gösterebilmektedir. Bu araştırmanın amacı ergenlerin beden imajından dolayı göstermiş oldukları kaçınma davranışını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasını yapmaktır. Araştırmaya, 11-14 yaş aralığında olan 189 kız ve 212 erkek, toplam 401 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği, Beden Saygısı Ölçeği, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ile Çocuklar İçin Kısa Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Yaklaşan geçerlik için ise beden imajı kaynaklı yaşamdan geri çekilme ile beden saygısı, mental iyi oluş, pozitif ve negatif duygular arasındaki ilişki incelenmiştir. Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin güvenirliği için ise Cronbach alfa ve birleşik güvenirlik (CR; composite reliability) katsayılarına bakılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin dokuz maddelik tek faktörlü yapısının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, madde faktör yüklerinin 0.37 ile 0.62 arasında olduğu tespit edilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise Cronbach alfa 0.78 ve CR katsayısı 0.77 olarak bulunmuştur. Ölçeğin cinsiyete göre ölçme değişmezliği çoklu grup DFA ile incelenmiştir. Analizler kapsamında sırasıyla biçimsel, metrik ve skalar değişmezlik test edilmiştir. Ölçeğin faktör yapısının, madde faktör yüklerinin ve maddelere ait sabit katsayının cinsiyetlere göre eşdeğer olduğu görülmüştür. Sonuçlar ölçeğin Türkçe formunun, ön ergenlik dönemindeki bireylerin beden imajından kaynaklanan yaşamdan geri çekilme davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Klinik Psikoloji Dergisi
Published
2026-05-01
DOI
https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1803013
Primary Topic
Identity, Memory, and Therapy
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması

Osman Urfa, Gizem Tetik, Merve İpek Şentürk
Klinik Psikoloji Dergisi
Identity, Memory, and Therapy
article

Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması

Osman Urfa, Gizem Tetik, Merve İpek Şentürk
article en

Abstract

Fiziksel değişimlerin hızlı geliştiği bir dönem olan ergenlik döneminin ilk yıllarında ergenler beden imajından dolayı kaçınma davranışı gösterebilmektedir. Bu araştırmanın amacı ergenlerin beden imajından dolayı göstermiş oldukları kaçınma davranışını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasını yapmaktır. Araştırmaya, 11-14 yaş aralığında olan 189 kız ve 212 erkek, toplam 401 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği, Beden Saygısı Ölçeği, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ile Çocuklar İçin Kısa Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Yaklaşan geçerlik için ise beden imajı kaynaklı yaşamdan geri çekilme ile beden saygısı, mental iyi oluş, pozitif ve negatif duygular arasındaki ilişki incelenmiştir. Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin güvenirliği için ise Cronbach alfa ve birleşik güvenirlik (CR; composite reliability) katsayılarına bakılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin dokuz maddelik tek faktörlü yapısının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, madde faktör yüklerinin 0.37 ile 0.62 arasında olduğu tespit edilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise Cronbach alfa 0.78 ve CR katsayısı 0.77 olarak bulunmuştur. Ölçeğin cinsiyete göre ölçme değişmezliği çoklu grup DFA ile incelenmiştir. Analizler kapsamında sırasıyla biçimsel, metrik ve skalar değişmezlik test edilmiştir. Ölçeğin faktör yapısının, madde faktör yüklerinin ve maddelere ait sabit katsayının cinsiyetlere göre eşdeğer olduğu görülmüştür. Sonuçlar ölçeğin Türkçe formunun, ön ergenlik dönemindeki bireylerin beden imajından kaynaklanan yaşamdan geri çekilme davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Klinik Psikoloji Dergisi(Advanced Online Publication)
Doğuş University (TR), Işık University (TR), Mi̇lli̇ Eği̇ti̇m Bakanliği (TR)
Openalex Percentile: Top 7%
Identity, Memory, and Therapy
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.