Kapitalizm ve Ataerkillik Arasındaki Bağlantının Maddi Temeli: Ücretsiz Bakım İşi

Karl Marx, Kapital adlı eserinde, sermayenin toplumsal üretim sürecinin yeni bir çağını ilan ettiğini ileri sürer. Bu fikrini, sermayenin tarihsel olarak varoluşunu mümkün kılan koşullara dayandırır. Ona göre, sermayenin ortaya çıkmasında para ve mal dolaşımı tek başına yeterli değildir. Sermaye meta, metanın sahibi ve alıcısı piyasada karşılaştığında ortaya çıkar. Bunun anlamı, emek gücünün alınır satılır hale gelmesi dolayısıyla emeğin ücretli emek biçimini almasıdır. Bu, kapitalist çağın ayırt edici özelliğidir. Ücretli emek, sermaye için artı değer ürettiğinden üretken emek olarak kabul edilir. Mümkün olduğu kadar çok artı değer üretimi, emek gücünün kapitalist tarafından mümkün olduğu kadar çok sömürülmesi demektir. Ancak kapitalist çağda karşımıza çıkan tek sömürü ilişkisi kapitalistler ve ücretli emek gücünü oluşturan sınıflar arasındaki sömürü ilişkisi değildir. Çünkü kapitalist çağda emeğin tamamı ücretli emekten oluşmaz. Ücretli emeğin yanında, ücretsiz bakım işi de vardır. Ağırlıklı olarak kadınlar tarafından yerine getirilen ücretsiz bakım işi bir yandan yeni nesilleri üretme ve sosyalleştirme işi, yaşlıların bakımı, hane halkının bakımı, topluluklar inşa edilmesi ve toplumsal işbirliğini destekleyen ortak anlamların, duygusal eğilimlerin ve değer ufuklarının sürdürülmesi konusunda rol oynar. Diğer yandan ise, erkeklerin ev içinde kadınların emeğine el koyması, kapitalistlerin sömürdüğü emek gücünün yeniden üretilmesi ve kadınların kapitalistler için ucuz, esnek, güvencesiz iş gücü olması konusunda rol oynar. Bakım işinin ücretsiz kadın işi olması, kadınların kapitalistler ve erkekler tarafından sömürülmesini kolaylaştırarak kapitalizmin ve ataerkilliğin sürdürülmesine hizmet eder. Bu tespitler ışığında, çalışma boyunca ücretsiz bakım işini, modern bir sömürü biçimi olarak anlamayı ve kapitalizm ve ataerkillik arasındaki bağlantının maddi temeli olarak tahlil etmeyi amaçlıyorum.