Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Temsiller Açısından İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı 9. sınıf matematik ders kitabında kullanılan temsiller ve temsiller arası geçiş durumlarını incelemektir. Araştırmanın veri kaynağını Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan 9.sınıf matematik ders kitabında yer alan temaların Ön Değerlendirme (ÖD), Örnek (Ö), Sıra Sizde (SS), Alıştırmalar (A) ve Ölçme ve Değerlendirme (Ö&D) bölümlerinde yer alan 799 soru oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi benimsenmiştir. Verilerin analizi betimsel analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. 9. sınıf matematik ders kitabında yer alan temsil türlerinin temalara göre dağılımına bakıldığında en fazla kullanılan temsil türünün sözel temsil olduğu görülmüştür. Sözel temsili sırasıyla cebirsel temsil ve model temsili izlemiştir. Ayrıca temsiller bulundukları bölüm itibariyle incelendiğinde her bölümde sözel temsil türünün baskın olduğu; cebirsel ve model temsillerin sıklıkla destekleyici olarak yer aldığı; grafik, tablo ve gerçek yaşam temsillerinin ise daha sınırlı oranlarda kullanıldığı görülmüştür. Kitapta yer alan 198 çözümlü örnekteki temsiller arası geçişin büyük çoğunluğu sözelden sözele ve sözelden cebirsele şeklinde gerçekleşmiştir. Bu geçişleri sırasıyla cebirselden cebirsele, cebirselden sözele, modelden cebirsele, modelden sözele, sözelden modele ve modelden modele geçişleri takip etmektedir. Buna karşılık cebirselden tabloya, cebirselden gerçek yaşama, tablodan gerçek yaşama, grafikten tabloya, grafikten modele, grafikten gerçek yaşama ve modelden gerçek yaşama geçiş durumlarına rastlanmamıştır. Ders kitaplarının temel kaynak olması ve matematik eğitiminde temsillerin kullanımının önemi göz önüne alındığında bu çalışmanın ilgili birimlere, kitap yazarlarına ve eğitimcilere destek sağlayarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.