BİR YAŞ ALTI BEBEKLERDE DEMİR PROFİLAKSİSİ UYUMU VE EBEVEYN FARKINDALIĞI: TEK MERKEZ DENEYİMİ

Amaç: Bebeklik döneminde büyüme, nörolojik gelişim, bağışıklık gibi sistemler üzerinde kritik öneme sahip olan demir eksikliğini önlemek amacıyla, ülkemizde 2004 yılından bu yana rutin demir profilaksisi programı yürütülmektedir. Ancak, bu koruyucu sağlık hizmetinin etkinliğini belirleyen ebeveyn uyumu ve farkındalık düzeylerine yönelik literatürde az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada ebeveynlerin demir profilaksisi uygulamasına uyumları, demir desteğinin çocuğun sağlığı ve gelişimi konusunda farkındalıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışmada Şubat-Mart 2025 tarihleri arasında Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran 0-1 yaş arası bebekleri olan ebeveynlere gönüllülük esasıyla yüz yüze görüşülerek anket uygulandı. Bulgular: Katılımcıların (n=109) %93,6’sına demir desteği önerildiği; %74,3’ünün kullanmaya başlandığı; %49’unun bebek bir yaşına gelene kadar düzenli devam ettiği görüldü. Demir desteğini düzenli kullanmama veya bırakma nedenleri arasında unutkanlık (%36,2) ve yan etkiler (%32,7) başı çekmekte idi. Sağlık personeli tarafından bilgilendirilen ve daha önceki çocuklarında profilaksi uygulayan ebeveynlerde uyum oranı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Ebeveynlerin %78,9’u demiri önemli bulsa da farkındalığın büyük oranda "kan yapımı" ile sınırlı olduğu (%45), beyin gelişimi ve bağışıklık gibi kritik rollerin daha az bilindiği (%18) saptandı. Sonuç: Sonuçlar farkındalık düzeyinin nispeten yüksek olmasına rağmen Sağlık Bakanlığı tarafında rutin olarak ücretsiz verilen demir desteği uygulamasında eksiklikler olduğunu göstermektedir. Demir desteğine uyum oranını artırmak için bebeğin her sağlık merkezi ziyaretinde, aile kullanım konusunda teşvik edilmeli, demir desteği önemi, yan etkileri konusunda bilgilendirilmelidir.