21. Yüzyıl Sürdürülebilir Kalkınma Ekseninde Kentsel Dönüşüm: Uluslararası/Ulusal Yaklaşımlar ve Çözüm Önerileri

Kentsel dönüşüm, çağdaş kentleşmede rol oynayan stratejik bir planlama aracıdır. 21. yy’da kentsel dönüşüm, küreselleşme, iklim krizleri, doğal afetler, göç hareketleri gibi pek çok dinamiğin etkisiyle, kentlerin sürdürülebilir, dirençli ve kapsayıcı biçimde yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, Avrupa’daki kentsel dönüşüm örneklerinden elde edilen çıkarımlar doğrultusunda, Türkiye’ye özgü, sürdürülebilir kalkınma ilkelerine yönelik uyumlu bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde, alanyazın araştırması ve örnek olay incelemesi ile yapılandırılmıştır. Sosyal entegrasyon, katılımcı yaklaşım ve çevresel sürdürülebilirlik kriterleri, temel değerlendirme dinamikleri olarak belirlenmiştir. Avrupa ve Türkiye bağlamlarında seçilen konut odaklı altı örnek, belirlenen kriterler ile incelenmiştir. Bulgular, Avrupa projelerinde bütüncül yaklaşımların yerel aktör katılımcılığı ve çevresel etmenler üzerinde olumlu etkiler yarattığını, Türkiye’de ise katılım ve sürdürülebilirlik boyutlarının zayıf kaldığını göstermektedir. Bu doğrultuda geliştirilen öneri model, yerel bağlama duyarlı, esnek, çok boyutlu bir dönüşüm çerçevesi sunarak, kentleşme pratiklerine dair sorun alanlarını tartışmaya açmaktadır.