Antioxidant activity and tyrosinase enzyme inhibition potential of the endemic Stachys gaziantepensis and Stachys ketenoglui (Lamiaceae) from Turkey

Bu çalışmada, Türkiye’ye endemik iki tür olan Stachys gaziantepensis ve Stachys ketenoglui’nin fitokimyasal profili ve biyolojik aktiviteleri araştırılmıştır. Bitkilerin toprak üstü kısımlarından ultrason destekli ekstraksiyon yöntemi ile elde edilen etil asetat, metanol ve su ekstraktlarının; toplam fenolik ve flavonoid içerikleri, antioksidan aktiviteleri (DPPH, ABTS ve metal şelatlama testleri) ile tirozinaz enzim inhibisyon potansiyeli açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, en yüksek fenolik ve flavonoid içerik S. gaziantepensis’in etil asetat ekstraktında belirlenmiştir. Her iki türün metanol ekstraktları DPPH ve ABTS testlerinde en güçlü radikal süpürücü aktiviteyi göstermiştir. Metal şelatlama kapasitesinin ise S. ketenoglui’nin etil asetat ekstraktında en yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, S. gaziantepensis’in etil asetat ekstraktı dikkat çekici düzeyde tirozinaz inhibisyon aktivitesi sergilemiştir. Genel olarak, her iki bitki türünün de önemli biyolojik aktivitelerinin olduğu, ancak S. gaziantepensis’in daha yüksek biyolojik potansiyel gösterdiği belirlenmiştir. Bulgular ayrıca, çözücü polaritesinin biyolojik olarak aktif bileşiklerin ekstraksiyonunda önemli bir rol oynadığını ortaya koymakta olup, bu endemik türlerin farmasötik ve kozmetik uygulamalar açısından umut verici doğal kaynaklar olabileceğini göstermektedir.