Arazi yönetim sistemlerine genel bir bakış ve Türkiye için bir model önerisi

Arazi yönetimine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi neticesinde genellikle araziye ait verilerin üretimi, niteliği, standartları ve sunumuna ilişkin çalışmalar olduğu göze çarpmaktadır. Fakat arazi yönetiminin kurumsal çerçevesi ile ilgili yapılan çalışmaların ise yeterli seviyede olmadığı gözlemlenmiştir. Türkiye’de arazi yönetiminin en dikkat çekici özelliği, çok parçalı bir kurumsal yapıya sahip olmasıdır. Arazi yönetiminden sorumlu birçok kurum ve kuruluş bulunmaktadır. Bu kurumların birbirlerinden bağımsız ve çok fazla olması, bunlar arasında koordinasyon eksikliği ve bilgi paylaşımının yeterli seviyede olmaması gibi sebeplerle mükerrer çalışmaların yapıldığı bilinen bir durumdur. Çok parçalı arazi yönetiminin bütüncül bir yapıya kavuşturulması hem kıt kaynak olan arazinin hem de kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması açısından gereklidir. Bu çalışma ile Dünya’da ve Türkiye’de arazi yönetimine ilişkin çalışmalar incelenmiş ve araziye yönelik çalışma yapan kurumların tek elden yönetimine ilişkin bir model önerisinde bulunulmuştur. Bu amaçla araziye ilişkin her türlü iş ve işlemleri yürüten, mevzuatlarını düzenleyen, sorumlu olan ve yöneten temel kurum niteliğinde, kurumsal çerçevesi belirlenmiş olan Arazi Yönetimi Başkanlığı (AYB) ve teşkilat yapısının kurulması önerilmiştir. AYB ile 2000’li yıllardan bu yana Türkiye’de kurulmaya çalışılan ulusal mekânsal veri altyapısı çalışmaları ivme kazanacaktır. Bu çalışma ile Türkiye’de tüm arazilerin daha etkin yönetimi ve kullanımına yönelik bir kurumun önerilmesi ile birlikte literatüre mütevazı bir katkı sağlayacağı düşünülmüştür.