2018 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) Öğretim Programına Sosyolojik Bir Bakış: Türkiye nin Sosyal Yapısının İzleri

Öz Çalışmanın amacı 2018 DKAB öğretim programı hazırlanırken dikkate alınan program tasarımı yaklaşımlarını sosyal yapı ekseninde değerlendirmektir. Bu doğrultuda çalışma, DKAB dersi öğretim programını geliştirme süreçlerine katkı sağlamayı da hedeflenmektedir. Araştırmanın temel problemi, Türkiye’nin sosyal yapısının 2018 DKAB öğretim programını ne ölçüde etkilediğini ortaya koymak ve sosyal amiller üzerinden programın felsefi ve ideolojik yapısını irdelemektir. Çalışmanın sınırlılıkları, 2018 DKAB programının 4-8. sınıflara yönelik kısmının ele alınması ve 1980’den günümüze kadarki programlara değinilmesi olarak zikredilebilir. Çalışmanın özgün değeri, Türkiye’nin sosyal yapısıyla değerler ve normlarla ilişkilendirilmiş sosyolojik bir program inceleme çalışması ortaya koymaktır. Çalışma nitel olarak kurgulanmış ve çalışmada doküman analizi yöntemine başvurulmuştur. Çalışmanın temel dokümanı 2018 tarihli DKAB Dersi (4-8. Sınıf) Öğretim Programı’dır. 2018 öncesi güncel program olan 2010 programı ise karşılaştırma yapılmak amacıyla kullanılmıştır. Halihazırda kullanılmakta olan 2024 DKAB Öğretim Programı olan Maarif Modeli üzerinde de durularak DKAB öğretim programlarının tarihsel çerçevesi ele alınmış ve geriye dönük olarak 2018 programını ortaya çıkaran sosyal amiller üzerinde durulmuştur. Bunun yanında yararlanılan ikincil kaynaklar ise 1980 sonrası DKAB öğretim programlarını ele alan akademik çalışmalardan oluşmaktadır. Çalışmanın bulguları arasında 1980 sonrası süreçte etkili olan sekülerleşme, bireyselleşme ve küreselleşme gibi eğilimlerin yanı sıra; 28 Şubat ve 15 Temmuz gibi siyasi kırılmalar, programın kazanım ve içerik basamaklarına doğrudan etki etmesi zikredilebilir. Bunun yanında 2010 programıyla yapılan karşılaştırma, 2018 programının toplumsal yapıdaki dönüşümlere paralel olarak amaç ve içerik düzeyinde stratejik bir revizyona uğradığını kanıtlamaktadır. Anahtar kelimeler: Din eğitimi, sosyal yapı, öğretim programları, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB), 2018 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretim programı.